Baardmankruikje uit de Boterstraat
Vondst op vrijdag
6 februari 2026
Maartje koos deze week een baardmankruikje, gevonden bij de opgraving aan de Boterstraat in 2023. Of is het nou een kannetje?
Dit aardewerken kruikje is duidelijk gemaakt om gezien te worden. Je zet het niet weg in een voorraadkast, maar geeft het een prominente plek op tafel. We duiken terug in de zestiende eeuw, waar dit prachtige baardmannenkruikje waarschijnlijk op de eettafel stond van iemand die woonde aan de Boterstraat.
Puntneus
Op de hals zie je een gedetailleerd gezicht met een opvallende puntneus. Daaronder zit de bekende krullende baard waaraan dit soort kruiken hun naam te danken hebben. De buik van de kruik is rijk versierd met opgeplakte decoraties die voor reliëf zorgen. Takken met bladeren, een roos en een rozenknop. Op de ontbrekende stukken zaten waarschijnlijk nog meer rozen. Het baardmankruikje is 12 centimeter hoog.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Kruik of kan?
Het is al met al een typerende baardmankruik voor een bepaalde periode. Waarschijnlijk is hij zo tussen 1520 en 1540 gemaakt in Keulen of Frechen. Maar waarom noemen we dit eigenlijk een kruik en niet een kan? Archeologen werken met een duidelijke indelingvan producten in bepaalde categorieën. Vondsten van bijvoorbeeld steenwerk en glas krijgen daarbij vaste namen, zodat we het allemaal over hetzelfde hebben. Volgens dat systeem hoort een kruik twee handvatten te hebben en een kan één. Deze kruik had maar één handvat, net als alle baardmankruiken. Het zou volgens de indeling dus een kan zijn. Toch is de term baardmankruik zo ingeburgerd dat zowel liefhebbers als professionals hem gebruiken.
Glazuurlaag
De binnen- en buitenkant van de kruik zijn geglazuurd. Dat is belangrijk, want aardewerk is van nature poreus. Er zitten kleine gaatjes in waardoor water kan binnendringen. De glazuurlaag sluit het oppervlak af, zodat vocht geen schade kan veroorzaken. Zo is het een perfect stuk servies voor dagelijks gebruik. En mede dankzij die glazuurlaag, bleef hij goed bewaard in de grond!
Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer
Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’
Baardmankruik
Drie baardmankruiken
Baardmankruikje
Puntneusbaardman
