Terug naar het overzicht

Vondst op vrijdag: Miniatuur serviesgoed

Ken je onze rubriek Vondst op vrijdag al? Elke week delen we op Instagram en Facebook een vondst die belicht wordt door Rob Roedema. Ook op onze website zijn deze vondsten terug te vinden. Hieronder twee voorbeelden uit een serie rond miniaturen.

Bovenstaande set miniatuur serviesgoed is gevonden in 2004, aan de oever van het Zeglis. Hier werden toen proefsleuven gegraven als voorbereiding op bouwplannen in het plangebied Jaagpad. Het was een terrein van ongeveer een hectare, waar in het verleden onder meer diverse scheepswerven hadden gezeten. Een van die scheepswerven konden we destijds gedeeltelijk opgraven, inclusief de bijbehorende woning. Pal naast die woning was een dichtgegooide sloot waarin we een grote hoeveelheid voornamelijk 18e-eeuws serviesgoed aantroffen. Het grootste deel bestond uit rood- en witbakkend aardewerk, faience, glaswerk, pijpen, enzovoort. Maar we vonden ook een kleine verzameling aardewerk kinderspeeltjes. Op de foto zien we acht compleet naar boven gekomen onderdelen van een wit- en roodbakkend kinderserviesje.

Vlekkengoed

Rechts voor op de foto zie je een klein lekschaaltje met een diameter van ca 8 cm. De volwassen exemplaren (‘in het echte leven’) hebben wel een diameter van 40 cm of meer! De witbakkende onderdelen met mangaan vlekken zijn hoogst waarschijnlijk gemaakt in Friesland. Dit materiaal wordt bij ons ‘vlekkengoed’ genoemd. Het rechterexemplaar met steel en pootjes op de rand is de miniversie van een komfoor waarmee je eten warm kon houden. De drie roodbakkende voorwerpen zijn miniatuurkopjes met oor.

serviesgoed, gevonden aan de Oudegracht
Miniatuur serviesgoed, gevonden aan de Oudegracht

Oudegracht

De miniatuurtjes op bovenstaande foto komen uit een iets vroegere periode, namelijk de eerste helft van de zeventiende eeuw. Deze verzameling miniserviesgoed is gevonden in 2005, bij een opgraving op het terrein achter het pand Oudegracht 182. Uit één van de afvalkuilen kwamen deze miniatuurtjes uit de periode 1620-1640. Het is roodbakkend kookgerei in een kindermaatje. Rechts een miniatuur pispotje met een hoogte van ca 6 cm. We zien een bakpan en een hengselpot en links staan drie grapen met onder meer slibwerk aan de binnenzijde. Al deze voorwerpen zijn exacte kopieën van het echte werk. Zoals je nog wel kunt zien, kwam niet al het serviesgoed onbeschadigd naar boven. Maar met wat gekleurd gips en het modelleerwerk van onze vrijwilligers is het een leuke collectie kinderspeelgoed geworden. Het oog wil ook wat!

Wist je dat alle afleveringen van de rubriek Vondst op vrijdag op ook onze website staan?

P.S. In de volgende editie tref je weer de vertrouwde ‘Bijzondere bodemvondst’ van de hand van Karin Beemster.