Bouwen met behoud van dorpsschoon

Detail op dinsdag

17 februari 2026

In De Rijp bestaat een lange traditie van bouwen op een manier die past in de omgeving. Bekende architecten zoals A.A. Kok restaureerden hier monumenten. En Cornelis de Jong ijverde voor behoud van het dorpsschoon. In 1969 werd De Rijp door het rijk aangewezen als Beschermd Dorpsgezicht. Maar al voor die tijd ontstond een traditie die geen plek bood aan modernisme. Hier geen hoekige dozen van glas en staal!

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Het woonhuis aan Zuideinde 27 is een voorbeeld van de Delftse School. De Purmerendse architect Jan Plas ontwierp hier op zorgvuldige wijze een gevel die er traditioneel uitziet. Als je beter kijkt, zie je veel details die het aannemelijk maken dat het huis van rond 1950 is. Maar de bouwdatum is onzeker omdat de originele bouwaanvraag ontbreekt. Voor het metselwerk werd een oranje met de hand gevormde steen gekozen, die werd afgewerkt met een terugliggende grove grijze voeg. Daardoor ontstaat een mooie schaduwwerking. Het bovenlicht boven de voordeur is gesneden in een geliefd en traditioneel motief: dat van de opkomende zon.

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Opkomende zon in de Schermer

Aan de Noordervaart 86 in Stompetoren, centraal in de droogmakerij de Schermer, staat dit huis met een opvallend motief aan de gevel, de witte houten makelaar. Een makelaar is een verbindingsbalk die in de loop van de tijd vaak uitgroeide tot een sierelement. Je ziet ze ook veel in bijvoorbeeld De Rijp.