Guurtje Volder en de ark van Noach

Detail op dinsdag

7 april 2026

Na een verwoestende brand in 1760 moest de Kapelkerk aan de Laat in Alkmaar een nieuw interieur krijgen. Voor het orgel vonden ze een rijke sponsor. En voor de nieuwe preekstoel wilde een rijke weduwe wel diep in de buidel tasten. Die weduwe was buurvrouw Guurtje Volder, die bijzonder dankbaar was dat haar huis bij de grote brand gespaard was gebleven.
Stadstimmerbaas Panders werkte samen met beeldhouwers Asmus Frauen en Willem Straetmans om het geschonken geld goed te besteden. Het werd dan ook een prachtstuk, dat opvalt door het dure mahoniehout en het eigentijdse houtsnijwerk.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Ark van Noach

De preekstoel heeft een zeshoekige kuip waar de spreker kan staan. In de wanden zijn Bijbelse voorstellingen uitgesneden. Verhalen die voor de kerkgangers van destijds gesneden koek waren. En ook nu nog kennen we het verhaal van Noach, die op aanwijzing van God een ark bouwde. Maar die daarvoor bespot werd door de zondige maatschappij. Maar met de ark overleefde hij de Zondvloed. Met zijn familie en met alle diersoorten ‘twee aan twee’. Voor de preekstoel in de Kapelkerk kozen de makers voor een scène die zich afspeelde na het zakken van het water. We zien Noach die op een stenen altaar een brandoffer brengt, als dank. De andere mannen en vrouwen zijn wat kleiner afgebeeld dan de hoofdfiguur, omdat dit zijn zonen en schoondochters zijn. Ook de dieren kijken toe. Op de achtergrond ligt de ark, die hoog op de berg Ararat gestrand is. Over alles heen is een regenboog gespannen. Als teken van het verbond tussen God en de mensen. De voorstellingen op de preekstoel zijn waarschijnlijk gekozen in nauw overleg met de gulle geefster, Guurtje. En de houtsnijders lieten zich hierbij inspireren door bestaande prenten.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Zie ook de video van de Dorpskerk in Grootschermer. Een preekstoel vol verhalen’ waarin Carina Kapteyn, predikant bij de Protestantse gemeente Graft-De Rijp, vertelt over de afgebeelde bijbelverhalen op de preekstoel in Grootschermer.

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Kapelkerk

Ten tijde van de bouw van de Kapelkerk was de Laat nog water. De hoofdingang zit daarom in de korte gevel aan de Kapelsteeg. Ook het pand genaamd Het Landwijf, daar recht tegenover, heeft om die reden de ingang in deze steeg.

Filmpje Dorpskerk Grootschermer

Bekijk de filmpjes over de Dorpskerk in Grootschermer. Predikant Carina vertelt over het houtsnijwerk van de preekstoel. En Kees van ’t Hoenderda laat je meer weten over de geschiedenis van het orgel.