Hoorn des overvloeds

Detail op dinsdag

3 maart 2026

Nadat Gerrit Floriszoon Wildeman in 1702 overleed, werd zijn nalatenschap gebruikt voor de bouw van een hofje. Een plek waar behoeftige oude vrouwen (zoals dat toen nog heette) een goede laatste woonstek konden vinden. Zo had Gerrit dat in zijn testament bepaald. Er was een ruim bouwbudget en een flink stuk grond tussen de Oudegracht en de stadssingel. Daar verrees in 1713 een buitengewoon fraai hofje, het Wildemanshofje.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

In de voorgevel staat een marmeren beeld dat verwijst naar de stichter. Wildeman dus. Het is een levensgrote ongeschoren gespierde kerel met een stevige knots. Zelfverzekerd leunt hij tegen een boomstronk. Links en rechts van hem staan zijn beschermelingen. Het zijn de originele marmeren beelden van twee vrouwen. Een oude vrouw aan zijn linkerkant en een arme vrouw aan zijn rechterkant. Ook in het bovenste witte deel van de steunberen van het poortgebouw zijn versieringen aangebracht. Hier is een zogenoemde Cornucopia uitgehakt, een Hoorn des Overvloeds. Een klassiek symbool van welvaart uit de Griekse mythologie. Meestal een gedraaide hoorn of een gevlochten slanke trechtervormige mand met een overvloed aan smakelijke vruchten, bloemen en korenaren. De Hoorn des Overvloeds op deze gevel was bedoeld als boodschap aan de voorbijgangers, dat het de bewoners hier aan niets zou ontbreken.

Nog steeds wonen in het hofje volgens het regelement uitsluitend vrouwen. Op de mannelijke helft van het beheerdersechtpaar na dan. Voor hem wordt een uitzondering gemaakt.

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Uitzwenkende steunberen

De kleine dorpskerk in Marken-Binnen uit 1704 heeft aan de buitenzijde steunberen met een specifieke vorm: het bovenvlak van het verbrede ondereinde is gekromd en hol. Een dergelijk detail staat bekend als ‘de steunberen van Villalpando’.

Wildemanshofje

Het Wildemanshofje is het grootste hofje in de binnenstad van Alkmaar. Het kreeg zelfs een monumentaal poortgebouw, waarop het ‘logo’ van de stichter meer dan levensgroot op het poortgebouw prijkt: Gerrit Florisz. Wildeman.