Fotogalerij van het Nieuwlanderhek

Foto’s, tekeningen en krantenpagina’s van toen en nu van het Nieuwlanderhek. De historische foto’s komen uit de beeldbank van Regionaal Archief Alkmaar. Klik om te vergroten, te swipen en de toelichting te lezen.

Terug naar de hoofdpagina
De Nieuwlanderpoort tegenover Klein Nieuwland gezien vanaf de Baansingel. Foto door L.A.A. Perrin. Circa 1870. Tussen 1734 en 1738 volgden vernieuwingen aan de poort zelf, waarbij men in 1738 uiteindelijk de portierswoning afbrak. Daar kwam vervolgens een as- en vuilniskuil. In 1809 raakte de poort in zo'n bouwvallige staat dat het moest worden afgebroken. Ter vervanging plaatse men een houten hek. Dat hek verdween na de afschaffing van de stedelijke accijnzen in 1864.
De Nieuwlanderpoort tegenover Klein Nieuwland gezien vanaf de Baansingel. Foto door L.A.A. Perrin. Circa 1870. Tussen 1734 en 1738 volgden vernieuwingen aan de poort zelf, waarbij men in 1738 uiteindelijk de portierswoning afbrak. Daar kwam vervolgens een as- en vuilniskuil. In 1809 raakte de poort in zo’n bouwvallige staat dat het moest worden afgebroken. Ter vervanging plaatse men een houten hek. Dat hek verdween na de afschaffing van de stedelijke accijnzen in 1864.
De locatie van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de binnenkant van de poort gezien.
De locatie van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de binnenkant van de poort gezien.
De locatie van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de buitenkant van de poort gezien.
De locatie van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de buitenkant van de poort gezien.
Tekening van de De Nieuwlanderpoort door J.A. Crescent uit 1811. De Nieuwlanderpoort van binnen gezien, kijkend door de geopende poort op de brug. Op de voorgrond het plaveisel en de huizen van het Klein Nieuwland. In dorso: Gezigt de Nieuwlander poortje van binnen de stad Alkmaar, afgebrooken in den jaren 1809. Jacobus Andreas Crescent fecit 1811.
Tekening van de De Nieuwlanderpoort door J.A. Crescent uit 1811. De Nieuwlanderpoort van binnen gezien, kijkend door de geopende poort op de brug. Op de voorgrond het plaveisel en de huizen van het Klein Nieuwland. In dorso: Gezigt de Nieuwlander poortje van binnen de stad Alkmaar, afgebrooken in den jaren 1809. Jacobus Andreas Crescent fecit 1811.
Nieuwlanderhek 1575-1820
Nieuwlanderhek 1575-1820
Artist impression van het Nieuwlanderhek. Afbeelding website BAS Alkmaar.
Artist impression van het Nieuwlanderhek. Afbeelding website BAS Alkmaar.
Pagina met artikel over de poorten van Alkmaar uit de Alkmaarsche Courant van 21 juli 1954, pagina 17.
Pagina met artikel over de poorten van Alkmaar uit de Alkmaarsche Courant van 21 juli 1954, pagina 17.
Pagina met artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Pagina met artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Plattegrond met de historische locaties van de stadspoorten in Alkmaar. 1 Texelsche barrière, 2 Sint-Pieter Poorte, 3 Friesepoort / Friese barrière, 4 Wortelpoort, 5 Waterpoort, 6 Schermerpoort, 7 Boompoort, 8 Nieuwlanderpoort bij de Oudegracht, 9 Nieuwlanderpoort, 10 Kennemerpoort / Gevangenpoort bij de Oudegracht, 11 Kennemerpoort bij Singelgracht, 12 Geesterpoort/ Gasthuispoort bij de Oudegracht en 13 Geesterpoort bij Singelgracht
Plattegrond met de historische locaties van de stadspoorten in Alkmaar. 1 Texelsche barrière, 2 Sint-Pieter Poorte, 3 Friesepoort / Friese barrière, 4 Wortelpoort, 5 Waterpoort, 6 Schermerpoort, 7 Boompoort, 8 Nieuwlanderpoort bij de Oudegracht, 9 Nieuwlanderpoort, 10 Kennemerpoort / Gevangenpoort bij de Oudegracht, 11 Kennemerpoort bij Singelgracht, 12 Geesterpoort/ Gasthuispoort bij de Oudegracht en 13 Geesterpoort bij Singelgracht.
Prentbriefkaart van de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel uit circa 1925. De Popmansbrug over de Nieuwlandersingel (voorgrond) en de Baansingel, die het Klein Nieuwland met het Overdiepad verbond. Links het park op het Kwerenbolwerk, de voormalige stadswal naast het voormalige Kwerenbolwerk, onderdeel van de Vest. Rond 1400 had hier al een brug gelegen. In 1575, vlak na het beleg van Alkmaar (1573) tijdens de 80-jarige oorlog, werd besloten de brug "opnieuw aan te leggen". Het werd vermoedelijk een ophaalbrug. In 1597 werd dat zo aangegeven, net als in 1818. Het werd de Nieuwlanderpoortbrugge genoemd. Erachter lag de Nieuwlanderpoort, naast het Kwerenbolwerk. Rond 1898 werd er daar een kneppelbrug (knuppelbrug) gelegd. In de twintiger jaren werd de naam veranderd in Popmansbrug, naar de heer Popman uit de 17e eeuw. Na de restauratie rond 1977 werd het helemaal een stenen brug. Ingekleurde foto.
Prentbriefkaart van de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel uit circa 1925. De Popmansbrug over de Nieuwlandersingel (voorgrond) en de Baansingel, die het Klein Nieuwland met het Overdiepad verbond.
Links het park op het Kwerenbolwerk, de voormalige stadswal naast het voormalige Kwerenbolwerk, onderdeel van de Vest. Rond 1400 had hier al een brug gelegen. In 1575, vlak na het beleg van Alkmaar (1573) tijdens de 80-jarige oorlog, werd besloten de brug “opnieuw aan te leggen”. Het werd vermoedelijk een ophaalbrug. In 1597 werd dat zo aangegeven, net als in 1818. Het werd de Nieuwlanderpoortbrugge genoemd.
Erachter lag de Nieuwlanderpoort, naast het Kwerenbolwerk. Rond 1898 werd er daar een kneppelbrug (knuppelbrug) gelegd. In de twintiger jaren werd de naam veranderd in Popmansbrug, naar de heer Popman uit de 17e eeuw. Na de restauratie rond 1977 werd het helemaal een stenen brug. Ingekleurde foto.
Tekening door C.W. Bruinvis uit circa 1880 naar de situatie van 1766. Uit de Bruinviscatalogus: gebouwd 1573, binnen- en buitenzij vernieuwd 1734 en'38, afgebroken 1808, de brug gemaakt 1575, van steen 1704.
Tekening door C.W. Bruinvis uit circa 1880 naar de situatie van 1766. Uit de Bruinviscatalogus: gebouwd 1573, binnen- en buitenzij vernieuwd 1734 en’38, afgebroken 1808, de brug gemaakt 1575, van steen 1704.
Tekening uit 1729 door C. Pronk van de Nieuwlanderpoort tot Alkmaar. De Nieuwlanderpoort met houten opbouw en hamei. Rechts standaardmolen de Zwaan.
Tekening uit 1729 door C. Pronk van de Nieuwlanderpoort tot Alkmaar. De Nieuwlanderpoort met houten opbouw en hamei. Rechts standaardmolen de Zwaan.
Glasnegatief Nieuwlanderpoort. Reproductie van tekening "Nieuwlanderpoort 1789" door J.A. Crescent.
Glasnegatief Nieuwlanderpoort. Reproductie van tekening “Nieuwlanderpoort 1789” door J.A. Crescent.
Popmansbrug of Popelmansbrug over de Baansingel in Alkmaar.
Popmansbrug of Popelmansbrug over de Baansingel in Alkmaar.

Meer over het Nieuwlanderhek

Verhalen over het Nieuwlanderhek

Dit verdwenen hek dat ooit toegang gaf tot de binnenstad wordt opnieuw geplaatst. Vanaf maart staat hij op de Popmansbrug of Popelmansbrug.

Nieuwlanderhek op de Popmansbrug

Dit verdwenen hek dat ooit toegang gaf tot de binnenstad wordt opnieuw geplaatst. Vanaf eind maart staat hij op de Popelmansbrug.

Monumenten in de buurt

Lectorium Rosicrucianum

De Internationale School van het Gouden Rozenkruis baseert zich op een oeroude traditie van Mysteriescholen, maar is modern in haar boodschap en appelleert aan het sterk geïndividualiseerde bewustzijn van de mens in de 21ste eeuw

Het Oude Volksbadhuis

Het voormalig Volksbadhuis, geopend in 1892, was het eerste gemeentelijke badhuis van Alkmaar. Om een bad in het badhuis te nemen moest ƒ 0,50 betaald worden. De architect van dit badhuis is G. Looman. Het kruis boven de ingang is geen verwijzing naar een kerk, maar staat voor de organisatie die het badhuis heeft laten bouwen: het Witte Kruis, waar Looman bestuurslid van was.

Wildemanshofje

Het Wildemanshofje is het grootste hofje in de binnenstad van Alkmaar. Het kreeg zelfs een monumentaal poortgebouw, waarop het ‘logo’ van de stichter meer dan levensgroot op het poortgebouw prijkt: Gerrit Florisz. Wildeman.