Fotogalerij van het Nieuwlanderhek

Foto’s, tekeningen en krantenpagina’s van toen en nu van het Nieuwlanderhek. De historische foto’s komen uit de beeldbank van Regionaal Archief Alkmaar. Klik om te vergroten, te swipen en de toelichting te lezen.

Terug naar de hoofdpagina
De Nieuwlanderpoort tegenover Klein Nieuwland gezien vanaf de Baansingel. Foto door L.A.A. Perrin. Circa 1870. Tussen 1734 en 1738 volgden vernieuwingen aan de poort zelf, waarbij men in 1738 uiteindelijk de portierswoning afbrak. Daar kwam vervolgens een as- en vuilniskuil. In 1809 raakte de poort in zo'n bouwvallige staat dat het moest worden afgebroken. Ter vervanging plaatse men een houten hek. Dat hek verdween na de afschaffing van de stedelijke accijnzen in 1864.
De Nieuwlanderpoort tegenover Klein Nieuwland gezien vanaf de Baansingel. Foto door L.A.A. Perrin. Circa 1870.
Links op de foto Pieter Dijkman en Rindert Algra van Oosterhof Holman. Rechts op de foto Lars Ruiter, wethouder Openbare Ruimte, en monumentenadviseur Anne Pauptit. Foto Ed van der Pol.
Links op de foto Pieter Dijkman en Rindert Algra van Oosterhof Holman. Rechts Lars Ruiter, wethouder Openbare Ruimte, en monumentenadviseur Anne Pauptit. Foto Ed van der Pol.
Plaatsing van het Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel.
De plaatsing van het nieuwe Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Baansingel.
Plaatsing van het Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel.
De plaatsing van het nieuwe Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Baansingel.
Plaatsing van het Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel.
De plaatsing van het nieuwe Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Baansingel.
Lars Ruiter, wethouder Openbare Ruimte, zet het Nieuwlanderhek open. Foto Ed van der Pol.
Lars Ruiter, wethouder Openbare Ruimte, zet het Nieuwlanderhek open. Foto Ed van der Pol.
Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel.
Nieuwlanderhek op de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel.
De locatie van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de buitenkant van de poort gezien.
De plek van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de buitenkant van de poort gezien.
Nieuwlanderhek 1575-1820
Nieuwlanderhek 1575-1820
De locatie van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de binnenkant van de poort gezien.
De plek van de Nieuwlanderpoort toen en nu vanaf de binnenkant van de poort gezien.
Tekening van de De Nieuwlanderpoort door J.A. Crescent uit 1811. De Nieuwlanderpoort van binnen gezien, kijkend door de geopende poort op de brug. Op de voorgrond het plaveisel en de huizen van het Klein Nieuwland. In dorso: Gezigt de Nieuwlander poortje van binnen de stad Alkmaar, afgebrooken in den jaren 1809. Jacobus Andreas Crescent fecit 1811.
Tekening van de De Nieuwlanderpoort door J.A. Crescent uit 1811. De Nieuwlanderpoort van binnen gezien, kijkend door de geopende poort op de brug. Op de voorgrond het plaveisel en de huizen van het Klein Nieuwland.
Pagina met artikel over de poorten van Alkmaar uit de Alkmaarsche Courant van 21 juli 1954, pagina 17.
Pagina met artikel over de poorten van Alkmaar uit de Alkmaarsche Courant van 21 juli 1954, pagina 17.
Pagina met artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Pagina met artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Artikel van C.W. Bruinvis over De Nieuwlanderpoort in de Alkmaarsche Courant van 4 april 1908.
Plattegrond met de historische locaties van de stadspoorten in Alkmaar. 1 Texelsche barrière, 2 Sint-Pieter Poorte, 3 Friesepoort / Friese barrière, 4 Wortelpoort, 5 Waterpoort, 6 Schermerpoort, 7 Boompoort, 8 Nieuwlanderpoort bij de Oudegracht, 9 Nieuwlanderpoort, 10 Kennemerpoort / Gevangenpoort bij de Oudegracht, 11 Kennemerpoort bij Singelgracht, 12 Geesterpoort/ Gasthuispoort bij de Oudegracht en 13 Geesterpoort bij Singelgracht
Plattegrond met de historische locaties van de stadspoorten in Alkmaar. 1 Texelsche barrière, 2 Sint-Pieter Poorte, 3 Friesepoort / Friese barrière, 4 Wortelpoort, 5 Waterpoort, 6 Schermerpoort, 7 Boompoort, 8 Nieuwlanderpoort bij de Oudegracht, 9 Nieuwlanderpoort, 10 Kennemerpoort / Gevangenpoort bij de Oudegracht, 11 Kennemerpoort bij Singelgracht, 12 Geesterpoort/ Gasthuispoort bij de Oudegracht en 13 Geesterpoort bij Singelgracht.
Prentbriefkaart van de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel uit circa 1925. De Popmansbrug over de Nieuwlandersingel (voorgrond) en de Baansingel, die het Klein Nieuwland met het Overdiepad verbond. Links het park op het Kwerenbolwerk, de voormalige stadswal naast het voormalige Kwerenbolwerk, onderdeel van de Vest. Rond 1400 had hier al een brug gelegen. In 1575, vlak na het beleg van Alkmaar (1573) tijdens de 80-jarige oorlog, werd besloten de brug "opnieuw aan te leggen". Het werd vermoedelijk een ophaalbrug. In 1597 werd dat zo aangegeven, net als in 1818. Het werd de Nieuwlanderpoortbrugge genoemd. Erachter lag de Nieuwlanderpoort, naast het Kwerenbolwerk. Rond 1898 werd er daar een kneppelbrug (knuppelbrug) gelegd. In de twintiger jaren werd de naam veranderd in Popmansbrug, naar de heer Popman uit de 17e eeuw. Na de restauratie rond 1977 werd het helemaal een stenen brug. Ingekleurde foto.
Prentbriefkaart van de Popmansbrug over de Nieuwlandersingel uit circa 1925. De Popmansbrug over de Nieuwlandersingel (voorgrond) en de Baansingel, die het Klein Nieuwland met het Overdiepad verbond.
Links het park op het Kwerenbolwerk, de voormalige stadswal naast het voormalige Kwerenbolwerk, onderdeel van de Vest. Rond 1400 had hier al een brug gelegen. In 1575, vlak na het beleg van Alkmaar (1573) tijdens de 80-jarige oorlog, werd besloten de brug “opnieuw aan te leggen”. Het werd vermoedelijk een ophaalbrug. In 1597 werd dat zo aangegeven, net als in 1818. Het werd de Nieuwlanderpoortbrugge genoemd.
Erachter lag de Nieuwlanderpoort, naast het Kwerenbolwerk. Rond 1898 werd er daar een kneppelbrug (knuppelbrug) gelegd. In de twintiger jaren werd de naam veranderd in Popmansbrug, naar de heer Popman uit de 17e eeuw. Na de restauratie rond 1977 werd het helemaal een stenen brug. Ingekleurde foto.
Tekening door C.W. Bruinvis uit circa 1880 naar de situatie van 1766. Uit de Bruinviscatalogus: gebouwd 1573, binnen- en buitenzij vernieuwd 1734 en'38, afgebroken 1808, de brug gemaakt 1575, van steen 1704.
Tekening door C.W. Bruinvis uit circa 1880 naar de situatie van 1766. Uit de Bruinviscatalogus: gebouwd 1573, binnen- en buitenzij vernieuwd 1734 en’38, afgebroken 1808, de brug gemaakt 1575, van steen 1704.
Tekening uit 1729 door C. Pronk van de Nieuwlanderpoort tot Alkmaar. De Nieuwlanderpoort met houten opbouw en hamei. Rechts standaardmolen de Zwaan.
Tekening uit 1729 door C. Pronk van de Nieuwlanderpoort tot Alkmaar. De Nieuwlanderpoort met houten opbouw en hamei. Rechts standaardmolen de Zwaan.
Glasnegatief Nieuwlanderpoort. Reproductie van tekening "Nieuwlanderpoort 1789" door J.A. Crescent.
Glasnegatief Nieuwlanderpoort. Reproductie van tekening “Nieuwlanderpoort 1789” door J.A. Crescent.
Popmansbrug of Popelmansbrug over de Baansingel in Alkmaar.
Popmansbrug over de Baansingel in Alkmaar.
Technische tekening van de details van het Nieuwlanderhek in Alkmaar
3D-versie van het definitieve ontwerp voor het Nieuwlanderhek in Alkmaar, door Oosterhof Holman BV
s Technische tekening van het vooraanzicht van het Nieuwlanderhek in Alkmaar
Het definitieve ontwerp voor het Nieuwlanderhek in Alkmaar, door Oosterhof Holman BV
Impressie van het Nieuwlanderhek in Alkmaar
Het definitieve ontwerp voor het Nieuwlanderhek in Alkmaar, door Oosterhof Holman BV

Meer over het Nieuwlanderhek

Filmpje van het Nieuwlanderhek

Bekijk het filmpje van een van de makers en van de opening van het Nieuwlanderhek op de Popmansbrug.

Verhalen over het Nieuwlanderhek

Over de geschiedenis van de Nieuwlanderpoort en het Nieuwlanderhek. En meer over de stadspoorten van Alkmaar.

Nieuwlanderhek op de Popmansbrug

Sinds 6 maart 2026 staat er een houten hek op de Popmansbrug. Het is een reconstructie van het Nieuwlanderhek dat er vroeger stond en dat een belangrijke toegangspoort vormde tot de stad.

Monumenten in de buurt

Lectorium Rosicrucianum

Het Oude Volksbadhuis

Wildemanshofje