Informatie en inspiratie voor deelnemers en vrijwilligers
Veertig jaar samen zorgen voor erfgoed
We vieren dit jaar de veertigste editie van Open Monumentendag. Zowel landelijk als in Alkmaar. Al veertig jaar openen monumenteneigenaren, samen met vrijwilligers, gastvrij hun deuren. Zodat elk jaar in het tweede weekend van september inwoners en andere bezoekers kunnen ervaren hoe rijk en bijzonder het erfgoed is in de gemeente Alkmaar. En ook dit jaar is er weer een landelijk thema.
Het thema voor Open Monumentendag dit jaar, is Veerkrachtig erfgoed in tijden van onzekerheid. Een serieus thema, en tegelijkertijd ook heel herkenbaar. Want monumenten staan er soms al eeuwen, maar staan eigenlijk nooit stil. Ze worden gebruikt, onderhouden, hersteld en soms ook aangepast. Al generaties lang. En de uitdagingen, zoals bijvoorbeeld verstedelijking en klimaatverandering, zijn er niet kleiner op geworden. Maar juist dat vermogen om mee te bewegen, om steeds opnieuw een plek te vinden in het leven van alledag, maakt erfgoed veerkrachtig. En uiteraard spelen mensen daarbij een grote rol.
Erfgoed draagt bij aan woonplezier
Dat erfgoed belangrijk is voor Alkmaarders, blijkt uit de inwonerspeiling die we hielden in het najaar. Met als titel Historie is overal om ons heen. Meer dan 700 inwoners deden mee. En ruim driekwart zegt dat historie bijdraagt aan het plezier van wonen in Alkmaar. “Als je weet wat er vóór jou is gebeurd, voel je je meer thuis in waar je nu bent”, schreef één van de deelnemers.
Die verbondenheid zie je overal terug. In gebouwen die nog steeds in gebruik zijn. In verhalen die van generatie op generatie meegaan. En in de grote betrokkenheid van inwoners. Veel mensen zetten zich in de gemeente Alkmaar in als vrijwilliger bij monumenten, verenigingen en activiteiten. Open Monumentendag Alkmaar is daar elk jaar opnieuw een mooi voorbeeld van, met meer dan 500 vrijwilligers!
Wat kun je met het thema?
Het landelijke thema nodigt uit om weer eens anders naar monumenten te kijken. Niet alleen naar wat mooi is, maar ook naar wat een gebouw heeft meegemaakt. Hoe mensen er al jaren (en soms eeuwen) lang voor zorgen. Hoe ze in de loop der jaren omgingen met water, slijtage, herstel of veranderingen in gebruik. Welke keuzes zijn er gemaakt in het verleden om een plek of gebouw door te geven aan de volgende generaties?
Wil je tijdens Open Monumentendag iets met het thema doen? Dan kun je alle kanten op. En het kan zo klein of groot als je zelf wilt.
Wat past bij jou en je monument?
Hieronder een paar ideeën ter inspiratie. Alles mag, niets moet. Kijk vooral naar wat past bij jou en je monument of het monument waar je vrijwilliger bent. Het thema geeft Open Monumentendag iets extra’s. Maar het belangrijkste blijft wat in Alkmaar altijd het belangrijkst is geweest: zoveel mogelijk monumenten open, met ruimte voor ontmoeting, verwondering en gesprek. Een weekend waarin je het erfgoed in de gemeente Alkmaar optimaal kunt beleven.
Enkele ideeën rondom het thema
- Verhalen van verandering
Vertel bijvoorbeeld hoe een gebouw door de jaren heen van functie veranderde of werd aangepast. - Leven met water
Of laat zien hoe we hier al eeuwenlang omgaan met water. Hoe we ons ertegen beschermen en hoe we het in ons voordeel gebruiken. - Zorg voor het monument
Door het delen van ervaringen met onderhoud, restauratie of verduurzaming kun je laten zien wat de zorg voor het monument zoal inhoudt. Heb je net een restauratie achter de rug? Misschien vindt de expert het leuk om te komen vertellen. - De mensen achter het monument
Je kunt het thema ook gebruiken voor persoonlijke verhalen van de mensen achter het monument. De eigenaars, de vrijwilligers. De mensen die er mede voor zorgen dat het monument nog steeds bestaat. Wat maakt dat dit belangrijk voor ze is? - Speurtocht
Ben je een beetje creatief? Maak een speurtocht waarin je bezoeker al spelend leert wat er komt kijken bij het onderhoud van een monument. Wat betekenen bepaalde scheuren? Hoe herken je verzakkingen? Wat kan je eraan doen? - 40 jaar Open Monumentendag
Het jubileum is bij uitstek een gelegenheid om terug te kijken. Vertel over eerdere edities. Laat foto’s zien. Wat waren bijzondere momenten? - En alles wat je verder kunt bedenken
En wat we met elkaar bedenken op de startbijeenkomst waar je binnenkort een uitnodiging voor krijgt.
Meer over Open Monumentendag Alkmaar
Open Monumentendag
Terugblik 2025 Open Monumentendag weekend
Sfeerimpressie Open Monumentendag 2025 door Rob Verhagen
