Een knallend nieuwjaar

Vondst op vrijdag

2 januari 2026

Deze eerste Vondst op Vrijdag van dit nieuwe jaar is niet van Guus of Maartje maar van één van onze monumentenadviseurs. Errol van der Sijde die de archeologen in het team regelmatig een handje helpt, vertelt over zijn bijzondere vondst van 2025. Een minikanon, waarmee we, samen met jou, knallend het nieuwe jaar ingaan!

Als lid van het Erfgoedteam bij de gemeente Alkmaar hou ik mij vooral bezig met het beoordelen van subsidieaanvragen voor onderhoud aan monumenten en beeldbepalende panden. Ook het bekijken van het eindresultaat, als de werkzaamheden aan de panden gedaan zijn, hoort daarbij. En daarnaast help ik onze archeologen graag met hun opgravingen als er extra handjes nodig zijn.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

minikanon opgegraven aan het Verdronkenoord bij de Laurentiuskerk — Minikanon opgegraven aan het Verdronkenoord bij de Laurentiuskerk

Opgraving Verdronkenoord

Zo mocht ik vorig jaar zomer een aantal dagen helpen bij de opgraving aan het Verdronkenoord bij de Laurentiuskerk. Compleet met veiligheidsoverall en handschoenen, omdat de grond daar was verontreinigd met lood. Heel voorzichtig schraapten we de lagen aarde af op zoek naar de sporen uit het verleden. Zoals botten van koeien en potscherven, we vonden best veel!

We waren met vijf personen tegelijk bezig met opgraven. En voor het grove werk was er een klein rupskraantje met machinist, om overtollige verontreinigde grond af te voeren. We gingen tot circa 0,75 meter diep. Dat afschrapen gebeurt onder andere met een schop, met spatels en plamuurmesjes. Vervolgens hebben we stoffers voor het fijne werk als we op voorwerpen stuiten, om die zo min mogelijk te beschadigen.

Metaaldetector

Ook een metaaldetector is erbij om de grond af te speuren naar metalen. Er werden veel metalen voorwerpen gevonden, zoals ijzeren nagels en stukjes lood. Daar waren we dan ook gericht naar op zoek. En ook ik mocht de metaaldetector af en toe hanteren. Op een gegeven moment viste ik mét de metaaldetector een miniatuurkanonnetje uit de grond. Klein en fijn, en ook nog super netjes gedetailleerd! Ik vermoedde dat dit kanonnetje een speeltje was van een regiment tinnen soldaatjes uit de jaren zestig of zeventig van de vorige eeuw. Het leek me dat de historische betekenis niet van groot belang zou zijn.

Maar na de opgraving volgt het vervolgonderzoek. En daaruit bleek dat vergelijkbare ‘speeltjes’ al werden gemaakt in de negentiende eeuw!

Toch een topvondst

Heeft Errol dus toch nog een topvondst gedaan, vervolgt collega Guus: Er zit zelfs een zogenoemd zundgat in, waarlangs je de kruitlading kunt ontsteken. Dat gaan we maar niet doen met deze vondst. Maar we vonden op YouTube wel een video van iemand die een ander minikanon afsteekt. Dus mocht je een indruk willen krijgen, dan kun je alsnog het nieuwe jaar inluiden met een minikanon.