De vingers van de steenbakker
Detail op dinsdag
28 april 2026
In onze rubriek Vondst op Vrijdag van 31 oktober, vorig jaar, beschreef Guus een kloostermop, aangedragen door collega en inmiddels vrijwilliger Rob. In deze kloostermop, een groot soort baksteen, waren nog de afdrukken te zien van een jong katje dat er tijdens het drogen overheen gewandeld had. Maar afdrukken op oude bakstenen zie je vaker, zoals Anne laat zien in het detail van vandaag. Over de handgemaakte bakstenen van Stadskaffee Laurens.
Het is enkele jaren geleden dat aannemer Stef Donker aan het werk was bij het voormalige politiebureau aan het Kerkplein, tegenwoordig Stadskaffee Laurens. Hij wees ons toen op de vingerafdrukken in de bakstenen. En als je die eenmaal gezien hebt, dan zie je ze overal, verdeeld over de hele gevel. Vooral als de zon er langs strijkt.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Kropholler, de architect van dit pand, was iemand die niet hield van fragiel of luchtig. Zijn architectuur is stoer en zwaar. Zijn gebouwen hebben overmaatse trapgevels, manshoge muurankers en dikke ijzerbeslagen deuren. Ze lijken bijna Middeleeuws. Maar het voormalige Politiebureau is in werkelijkheid pas in 1935 gebouwd. Ook de bakstenen zijn buitensporig groot. Die werden op speciale bestelling gebakken. Nadat die uit de houten vorm waren kwamen, werden ze in de steenbakkerij op planken te drogen gezet. Op dat moment was de klei nog niet helemaal hard. Die kon je als het ware nog indrukken. En omdat de stenen zo zwaar zijn, kon de steenbakker niet voorkomen dat hij bij het beetpakken en verplaatsen steeds een zichtbare kneep achterliet. En waarschijnlijk vond de architect dat juist extra aantrekkelijk: echt handwerk, en dat kun je nu nog zien!
Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.
Was getekend, Minoes
