Op koperen voeten

Detail op dinsdag

2 juni 2026

Het monumentale Müller-orgel in de Kapelkerk aan de Laat in Alkmaar kreeg bij de laatste restauratie zijn oorspronkelijke kleuren terug. Het orgel is gebouwd in 1762. Voor de bovenbouw heeft de schilder een imitatie gemaakt van mahoniehout, aangezet met vergulde accenten. In dat deel zit het eigenlijke muziekinstrument. Op de onderbouw zijn juist zware bouwmaterialen geïmiteerd. Wit en rood maar ook grijs gewolkt marmer, met mahoniehouten deuren. In deze onderbouw is een tochtportaal gemaakt achter de oude hoofdingang aan de Kapelsteeg.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

In 2004 is een historisch kleuronderzoek gedaan om vast te stellen wat de oorspronkelijke kleuren waren. Daarbij leverde de kleur van de basementen en kapitelen van de pilasters van de onderbouw vraagtekens op. Hier werd een donkere kleur gevonden, met kleine goud-glimmende spikkeltjes erin. De restauratoren piekerden over een marmerimitatie met de gevonden kleuren, maar ze kwamen er niet uit. Totdat de toenmalige gemeentelijke kunsthistorica de restauratoren wees op een oud schildershandboek. Daarin werden ook technieken beschreven om metalen te imiteren. De imitatie witmarmeren zuilen hoorden dus voeten en koppen te hebben van geïmiteerd metaal.
In de bronskleurige imitatieschildering die de restauratoren hebben aangebracht, zijn de hoge delen bewust wat lichter gekleurd. Zo ziet het eruit alsof het metaal regelmatig wordt opgewreven. In de dieper liggende delen is zelfs een groenige kleur toegevoegd, alsof het brons daar al wat meer verweerd is.

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Kapelkerk

Ten tijde van de bouw van de Kapelkerk was de Laat nog water. De hoofdingang zit daarom in de korte gevel aan de Kapelsteeg. Ook het pand genaamd Het Landwijf, daar recht tegenover, heeft om die reden de ingang in deze steeg.

Guurtje Volder en de ark van Noach

Na een verwoestende brand in 1760 moest de Kapelkerk aan de Laat in Alkmaar een nieuw interieur krijgen. Voor de nieuwe preekstoel wilde een rijke weduwe wel diep in de buidel tasten.