De derde vrouwelijke archivaris in Nederland
Van 1926 tot 1966 bood het Moriaanshoofd onderdak aan het gemeentelijk archief. Dat was een echte mannenwereld, blijkt uit alle bronnen. Het was Catharina Egberta Cornelia (C.E.C) Bruining die daar in 1917 verandering in bracht. Zij werd uiteindelijk de derde vrouwelijke archivaris in Nederland.
Geboren in Leeuwarden en opgeleid tot lerares, werkte Catharina Bruining eerst in het Rijksarchief in Groningen. In 1910 kwam ze naar Alkmaar om daar samen te werken met de eerste archivaris van Alkmaar, Cornelis Willem (C.W.) Bruinvis. Ze woonde bij een familie aan het Verdronkenoord, die haar beschreef als een nerveuze, maar erg slimme vrouw. In 1917 werd mevrouw Bruining benoemd tot archivaris. De derde vrouwelijke archivaris in Nederland.
Gezondheidsproblemen en bemoeienis
Het werk in het archief was niet altijd gemakkelijk voor Catharina Bruining. Niet alleen had ze gezondheidsproblemen, waardoor ze veel afwezig was en veel rust moest nemen. Er was ook een hoop mis in het archief. Zo waren er problemen met het gebouw, zoals schimmel, houtworm en een gebrek aan ruimte. En er was de inmiddels bejaarde Bruinvis, die zijn werk moeilijk los bleek te kunnen laten. Op de website van Regionaal Archief Alkmaar lezen we dat hij zich bleef bemoeien met zijn opvolgster. En dat hij, zelfs na zijn ontslag, nog het jaarverslag schreef over 1917.
Maar ook de dominee, die Catharina in het archiefwerk zou moeten ondersteunen, was voor haar meer een blok aan haar been. Vanwege gezondheidsredenen kwam in 1922 een einde het werk van Catharine Bruining als archivaris in Alkmaar.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Stille rustige en kalme natuur
Voor Catharina zijn nog twee andere vrouwen in werkzaam geweest in archieven in Nederland. Hermine Christine Hélène Moquette werkte in het Rotterdams gemeentearchief. En Rinskje Visscher was gemeentearchivaris van Leeuwarden. Hoewel rond 1900 in de bibliotheekwereld een discussie werd gevoerd of vrouwen wel geschikt waren voor het werk in de bibliotheek, speelde die vraag niet bij archieven. Volgens A.J Servaas van Rooyen, archivaris en uitgever, zou het werk goed passen bij de ‘stille rustige kalme naturen’ van de vrouwen. Hij beschreef hoe de man vaak haastiger werkt, terwijl de vrouwen niet rusten voordat het einddoel bereikt is.
Toch zijn er tussen 1899 en 1918 maar zes vrouwen als archivaris werkzaam geweest. Hier kwam verandering in toen in 1919 de Archiefschool werd opgericht. De school is vijf jaar open geweest en in totaal hebben 23 vrouwen hier hun diploma gehaald.
Moriaanshoofd
Stadhuis
