Oostwijk in Koedijk

Meer over Oostwijk

Bouwperiode de eerste bouwfase startte in de zomer van 1920

Oostwijk is de eerste sociale woningbouw van Koedijk die door de in 1919 opgerichte woningbouwvereniging ‘Goed Wonen’ werd gebouwd. Met sloten en een vaarroute over de Achtersloot. Dat was handig want de schuur aan het water gaf de boeren de mogelijkheid om zelf kool te verbouwen en te bewaren. En op een geschikt moment naar de veiling te brengen. Met deze combinatie van sociale woningbouw en de losse verhuur van koolschuren, bood ‘Goed Wonen’ niet alleen woonruimte maar ook ruimte voor ondernemerschap.

De eerste bouwfase bestond uit zes dubbele arbeiderswoningen aan de zijde van het Noord-Hollands Kanaal. De tweede bouwfase (1926) bestond uit dubbele woningen met koolschuren.

De stedenbouwkundige opzet van de wijk is kleinschalig en tegelijkertijd ruim. Het ligt ingeklemd tussen het Noord-Hollands Kanaal en de latere bebouwing. Wel heeft het het karakter van een dorps wijkje behouden.

De koolschuurwoningen

De woningen zijn constructief solide met een sobere uitstraling. Achter de bebouwing ligt een sloot. Deze is een zichtbare verwijzing naar de oorspronkelijke functie, het transport van goederen over het water.

De kozijnen van de woningen werden in de loop van de tijd allemaal vernieuwd. Maar in de schuren bleef een deel van de raamkozijnen bewaard. Typisch voor het aanzicht zijn de reeksen gelijkvormige kleine ramen. De horizontale roede is kenmerkend voor de bouwtijd. Aan de buitenkant van deze raamkozijnen kon je houten luiken plaatsen.

Gemeentelijk monument én beschermd dorpsgezicht

In 1972 werd dit gedeelte van Koedijk bij de gemeente Alkmaar gevoegd. Buurtbewoners hebben ruim tien jaar actiegevoerd om de sloop van 38 karakteristieke, vooroorlogse arbeiderswoningen tegen te houden. Zij werden hierin gesteund door Heemschut, het Cuypersgenootschap en de historische verenigingen van Koedijk en Alkmaar. De vier ‘koolschuurwoningen’ kregen in het voorjaar van 2023 de status van gemeentelijk monument. In juni 2023 is de historische woonwijk Oostwijk in Koedijk officieel aangewezen als gemeentelijk beschermd dorpsgezicht.

Blikvangers en wetenswaardigheden

• Vier koolschuurwoningen,
• 38 karakteristieke, vooroorlogse arbeiderswoningen,
• versnijdingen in het metselwerk,
• uitspringende portieken
• dwarskappen en mansardekappen,
• dakkapellen die de gootlijn snijden.

Bekijk deze plek op Google Streetview

Monumenten in de buurt

Maalderij De Gouden Engel

De naam Gouden Engel is ontleend aan het traditionele Koedijker Sint Nicolaasfeest ofwel Gouden Engelfeest, dat op de laatste dag in het jaar werd gevierd. De molen is in bedrijf als korenmolen en is een reconstructie uit 2009. Hiervoor zijn oude onderdelen van de Sluismolen van de overzijde van het kanaal gebruikt.

Lukaskerk / Kerk Christengemeenschap

Dit kerkgebouw heeft op bijzondere wijze zijn vorm gekregen. Orta Nova, het architectenbureau, heeft zich enerzijds laten inspireren door de glooiing van de nabij gelegen duinen. Anderzijds door proefmodellen van klei die leden van de Christengemeente voor het gebouw maakten. De vormgeving is een uiting van organische architectuur.