Beslagkom met klavers

Vondst op vrijdag

2 oktober 2026

Een beslagkom van slibaardewerk. Voor deze Vondst op Vrijdag  werd Maartje op een idee gebracht door Roland van Studio Ro Smit. Samen met de Alkmaekers brengt hij in zijn werkplaats in de binnenstad oude ambachten weer tot leven. Zoals bijvoorbeeld pottenbakken…

Deze week kwam kunstenaar Roland Smit langs in ons depot met een vraag waar ik niet direct een antwoord op had. Hij was op zoek naar aardewerk waarop een bijzondere historische techniek was toegepast: Noord-Hollands slibaardewerk. Eerlijk gezegd keek ik hem eerst wat glazig aan, want deze term was mij nog niet bekend. Juist daarom is het zo leuk om in zo’n onderwerp te duiken en iets nieuws te ontdekken.

Beslagkom van roodbakkend aardewerk

In het depot ging ik direct op zoek naar voorbeelden. Mijn oog viel op een fraaie beslagkom van roodbakkend aardewerk. Gevonden bij een opgraving aan de Lindengracht in 1998. De kom is versierd met een bloem in het midden. En met langs de rand korte streepjes, hartjes en klavervormige motieven. Vooral die klavertjes vallen op. Ze komen regelmatig voor op dit type aardewerk en worden vaak in verband gebracht met de Heilige Drie-eenheid.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Zestiende en zeventiende eeuw

Noord-Hollands slibaardewerk werd gemaakt tussen ongeveer 1550 en 1670. Het is vooral bekend uit een gebied ten zuiden van Alkmaar. De techniek bestond uit het aanbrengen van vloeibare witte klei, ook wel slib genoemd, op een ondergrond van rood aardewerk. De decoraties werden aangebracht met een penseel, of door kleine hoeveelheden klei te druppelen. Daarna kreeg het geheel een laag glazuur. Soms zorgt een toevoeging van koper voor groene accenten. Het resultaat is een opvallende versiering die letterlijk bovenop het aardewerk ligt en daardoor een bijna driedimensionaal effect geeft.

Hoewel dit aardewerk soms rijk versierd is, weten we nog steeds niet precies waar het werd geproduceerd. Tot nu toe zijn er geen duidelijke aanwijzingen van een productieplaats gevonden. Wel weten we dat het aardewerk populair was op het Noord-Hollandse platteland. Mogelijk werd het gebruikt bij bijzondere gelegenheden, zoals een verloving of huwelijk.

Deze Vondst op vrijdag werd samengesteld door onze depotbeheerder Maartje Kramer

Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’

Vuurstolp van roodbakkend aardewerk

Voor de vondst van vandaag duiken we in de kuil met vondsten uit de periode 1560-1580, aangetroffen in 1989 aan het Luttik Oudorp 56. We vonden een vroeg stukje Noord-Hollands slibwerk. Een vuurstolp of haardscherm van roodbakkend aardewerk.

Slibwerkbord, gevonden in de Langestraat

De vondst van vandaag is een slibwerkbord dat is gevonden in de Langestraat. Aangetroffen onder de afgebrande panden aan de Langestraat 54-62 na de nieuwjaarsbrand in 2015.

Een dubbele restauratie

Dit setje borden, allebei versierd met slibwerk, is duidelijk gemaakt als gift voor een huwelijk ergens in 1592. Op het nog gave bord staat in een bruidsjurk de vrouw afgebeeld en op het gerestaureerde bord staat de man met pofbroek.