Een onalledaagse regenkering

Detail op dinsdag

31 maart 2026

Het detail van vandaag is in feite gewoon een hergebruikte nokvorst. In dit geval gebruikt als waterkering boven een smal raampje in de zolderverdieping.

Al in het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog werden de eerste plannen getekend voor een woonhuis op deze plek in De Rijp. Dit adres aan het Jan Boonplein 20, waar eerder twee pakhuizen stonden, heette toen nog de Middenstraat. Het eerste plan werd niet uitgevoerd. Dat was misschien ook wel te uitbundig naar de smaak van de tijd. Ook het tweede plan uit juli 1945 kwam er niet meteen door. Dat werd in 1947 nog gewijzigd, en pas daarna werd de vergunning verleend.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Architect Jan Plas uit Purmerend maakte het ontwerp en begeleidde de uitvoering, in opdracht van D. Rijkes. In de bouwaanvraagdocumenten wordt de aandacht gevestigd op de sloop en het hergebruik van de fundering. Ook wordt aangegeven dat bij de bouw van het nieuwe huis zoveel mogelijk materialen zullen worden hergebruikt. Zo te lezen was die nadruk op recycling nodig, om de slaagkans van de bouwaanvraag te verhogen. Waarschijnlijk vanwege de schaarste aan materiaal zo vlak na de oorlog. Aan de voorgevel is dat niet af te zien: Die ziet er nog altijd fris en verzorgd uit.

En boven het smalle venster dat voor licht op zolder zorgt, haalde de architect een grapje uit. Haaks op de gevel is hier een ordinaire gebakken nokvorst ingemetseld, als een soort luifeltje. Een inventief en onorthodox gebruik van een verder gangbaar bouwmateriaal. De nokvorst heeft van zichzelf al een gewelfde kopsluiting. En die dient hier heel mooi als druiprand. Ook aan de loden afdekking onderin de lichtspleet is zorg besteed: die is in een mooie vorm gesneden. Zo werden in die tijd de beschikbare schaarse middelen optimaal gebruikt. Aandacht maakt nu eenmaal alles mooier.

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Druipgootje

Boven de entreedeuren van dit eenvoudige houten huis aan de Kerkstraat in De Rijp hangt een klein gootje. Een extra voorziening om te voorkomen dat het water in je nek druipt als je naar buiten stapt.

Linkse en rechtse leien

De Grote Kerk in De Rijp werd in 1654 na een stadsbrand herbouwd. Op het dak van de kerk liggen natuurstenen leien. Daarbij zijn de leien op het ene deel van de dakvlakken links over rechts gelegd. Terwijl op het andere deel rechts over links ligt.