Gemerkte bouwstenen

Detail op dinsdag

26 mei 2026

De bouw van de Grote Kerk in Alkmaar was goed georganiseerd. Een deel van de natuurstenen onderdelen werd kant-en-klaar aangevoerd. Die werden in de werkplaatsen van de steenhouwers bij de steengroeve gefabriceerd. De grote zware blokken moesten met handkracht op zijn plek worden gebracht en werden dan in specie vermetseld. Dan wil je niet naar elk blok moeten zoeken voor de juiste plaatsing. Daarom werden blokken die bij elkaar pasten, gemerkt.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

En voor die registratie zijn in Alkmaar verschillende manieren teruggevonden. Daaruit maken we op dat het blijkbaar geen probleem was als de lagen onderling verwisseld werden. Maar de blokken die samen een laag of schijf vormden moesten wel herkenbaar zijn. Deze paringsmerken mochten gewoon op het zichtvlak worden ingehakt.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

De kerk zou later toch dun afgepleisterd en beschilderd worden, was het idee. Maar omdat alle kalk- en witsellagen later weer verwijderd zijn, kun je op een aantal plekken de plaatsingsmerken toch zien. Op de halfzuilen tussen de zuiderkapellen zitten ze gewoon op ooghoogte. En op de grote zuidwestelijke vieringkolom zie je de merken II, III en IIII toevallig precies boven elkaar…

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Grote Kerk Alkmaar

Deze 15-eeuwse kerk wordt vaak ‘de huiskamer van Alkmaar’ genoemd. Het is een ontmoetingsplaats voor en van alle Alkmaarders.

Vondsten en details Grote Sint Laurenskerk

Opmerkelijke vondsten en bijzondere details

Kapitelen met dubbele loveren

Voor het detail van vandaag moet je eigenlijk even binnenlopen in de Grote Kerk Alkmaar. En als je de ingang vanaf de Langestraat neemt, dan loop je er meteen tegenaan: de zuilen rondom het hoogkoor, versierd met koolbladeren aan de bovenkant.