Melkmeisje

Detail op dinsdag

18 augustus 2026

Je stelt je waarschijnlijk iets heel anders bij voor bij de term ‘melkmeisje’. Maar het is (ook) de uitdrukking voor een deurkozijn met daaraan vast twee raamkozijnen. In de vorm van een dikke hoofdletter T. Je vindt zulke kozijnen veel in het dorp De Rijp, in de topgevelschotten van oude houten huizen. De deur is dan een transportluik, en de raampjes zorgen voor daglicht op de opslagzolder.

Bij het melkmeisje van Oosteinde 15 is de bovenste helft van het luik vervangen door een roedenraam. Maar de totale hoogte van de luikopening is nog goed herkenbaar aan de wit geschilderde omlijsting.

En in de voorgevel van museum In ’t Houten Huis zitten zelfs twee melkmeisjes boven elkaar.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

De buitengevel van Museum in 't Houten Huis in De Rijp met het melkmeisje. Een melkmeisje of schouderkozijn is een bouwkundige benaming voor een kozijntype. Waarbij een deurkozijn (op de bovenverdiepingen) aan weerszijden geflankeerd wordt door een raamopening of zijlicht. Onder deze zijlichten bevindt zich een borstwering zodat het beeld van een melkmeisje, dat twee emmers draagt, ontstaat.
De buitengevel van Museum in ’t Houten Huis in De Rijp met twee melkmeisjes boven elkaar.
De buitengevel van Museum in 't Houten Huis in De Rijp met het melkmeisje. Een melkmeisje of schouderkozijn is een bouwkundige benaming voor een kozijntype. Waarbij een deurkozijn (op de bovenverdiepingen) aan weerszijden geflankeerd wordt door een raamopening of zijlicht. Onder deze zijlichten bevindt zich een borstwering zodat het beeld van een melkmeisje, dat twee emmers draagt, ontstaat.
De buitengevel van Museum in ’t Houten Huis in De Rijp met het melkmeisje. Een melkmeisje of schouderkozijn is een bouwkundige benaming voor een kozijntype. Waarbij een deurkozijn (op de bovenverdiepingen) aan weerszijden geflankeerd wordt door een raamopening of zijlicht. Onder deze zijlichten bevindt zich een borstwering zodat het beeld van een melkmeisje, dat twee emmers draagt, ontstaat.
Oosteinde 15 in De Rijp met een melkmeisje in de kopgevel
Kerkstraat 28 in De Rijp met een melkmeisje in de achtergevel
Deze gevelsteen van Oudegracht 56 van een echt melkmeisje stond ooit op een kinderpostzegel in 1975

De associatie met een echt melkmeisje is trouwens goed te zien op een gevelsteen aan de Oudegracht 56 in Alkmaar. Op die gevelsteen is een boerin of haar hulpje afgebeeld, met twee houten emmers aan een juk. Misschien komt ze van de net gemolken koeien in het land en is ze op weg naar de boerderij om de melk tot kaas te verwerken. Aan het juk haakte ze eerst de ene en daarna de andere emmer. Zo kon de gewichtige en klotsende lading nog vrij comfortabel worden vervoerd.

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Verhalen over Museum In ‘t Houten Huis

Museum In ‘t Houten Huis is een historisch museum dat de geschiedenis van De Rijp en het Schermereiland belicht. Het museum is gevestigd in het voormalig weeshuis aan de Tuingracht en heeft nog een originele houten constructie.

Museum In ‘t Houten Huis

Dit houten huis dateert uit het midden van de 18de eeuw. De regentenkamer werd rond 1800 toegevoegd. Op deze plek stond in de 17e eeuw een ‘Aalmoeseniershuys’, een thuis voor kinderen, behoeftige weduwen en ouden van dagen. Toen in 1733 het Rijper weeshuis werd opgeheven verhuisden de wezen naar de Tuingracht.


Laatste nieuws

Het rode boek van de Grote Kerk in Schermerhorn

Een Amerikaanse kunstenares op bezoek in de kerk van Schermerhorn

Hoe komt de mol in het dorpswapen van Schermerhorn?

Portret van een Amerikaanse geldschieter

Pleintje bij Kapelkerk heet nu Willem Rederplaats