Potjesgoud
Detail op dinsdag
28 juli 2026
Je kent het vast, dat winkelpand op de hoek Luttik Oudorp-Achterdam-Kooltuin, met aan drie kanten etalageruiten. Het is een opmerkelijk pand, in verschillende opzichten. Niet gek dus dat het een mooie plek kreeg in het jubileumboek ‘100 historische winkelpuien in Alkmaar’, samengesteld door de Historische Vereniging Alkmaar.
In het pand zit nu een tweedehands kledingwinkel die de mooie etalages optimaal gebruikt. Maar vroeger zat er een horloge- en klokkenmakerij. Die kreeg in 1906 een nieuwe eigenaar, Th. van der Klei. Van der Klei schakelde de Alkmaarse architect P. Snel in, om een nieuw winkelpand met woonhuis en kelder te ontwerpen.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Hoog in de gevel is in hardsteen een slingeruurwerk gebeeldhouwd. Boven de winkelpui zat oorspronkelijk een strook van tegels met daarop het woord ‘Klokken’. Die is later verdwenen of misschien wel afgedekt. De overstekende rand tussen de tegelstrook en de gevel van het woonhuis, is van hardsteen, met een bijzondere vormgeving. Het lijkt wel een dakrand zoals we die kennen van Chinese tempels, of eigenlijk van Chinese restaurants. Het hardsteen is hier en daar gifgroen uitgeslagen. Daaraan kun je zien, dat de uitgehakte ornamenten oorspronkelijk verguld zijn geweest.
Nu bestaan er dure en goedkope technieken om te vergulden. Echt bladgoud is bijvoorbeeld duur. En waarschijnlijk is destijds gekozen voor de goedkopere techniek met fijn gemalen messing- of bronspoeder. Dat wordt dan opgebracht met een kwast en is na het aanbrengen net zo schitterend. Goud uit een potje dus. Maar als je geen echt goud neemt, is de glans er wel met enkele jaren vanaf. Wat achterbleef is het groene koperoxide.
Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.
Achterdam 7
