Radiaalstenen
Detail op dinsdag
23 juni 2026
Op de noordoever van het Noordhollandsch Kanaal staat een fabrieksschoorsteen in moten geduldig te wachten op herbouw. Het is één van de weinige industriële schoorstenen in Alkmaar die bewaard zijn bleven. Waar nu grote woongebouwen verrijzen aan het Jaagpad, was jarenlang industrie.
De Noord-Hollandsche Stoom- Wasch- en Strijkinrichting van S. Krom had in 1957 een nieuwe schoorsteen nodig. En het bouwen van fabieksschoorstenen was toen een gespecialiseerde bedrijfstak. In dit geval werd de firma De Ridder & Co ingeschakeld. Die had voor dit doel een eigen baksteenfabriek in Oegstgeest.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
De ronde schacht van de schoorsteen voor Krom, liep een beetje taps toe. Om de schoorsteen goed te kunnen metselen, werden speciale dikke stenen gebruikt, met een iets gekromd oppervlak. De stenen werden gemaakt met een strengpers. Dat kun je onder andere zien aan de rechthoekige gaten in de steen. Die zorgden voor een gelijkmatige droging en een beter baksel.
De bolle buitenkant van de stenen was breder dan de binnenkant. Een beetje als een taart’punt’. Op die manier kon je met de stenen een cirkel vormen. En cirkel heeft een straal, ofwel een radius. En daar komt dan weer de naam radiaalstenen vandaan…
Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.
Bolders langs het kanaal
