Visitekaartje van de smederij

Detail op dinsdag

1 september 2026

De Markstraat is een betrekkelijk nieuwe straat in het oude centrum van Alkmaar. Na een grote brand in 1916, werd besloten hier een brede verbindingsstraat te maken tussen de Gedempte Nieuwesloot en het Waagplein.

Het vervoer van koopwaar naar het Waagplein ging inmiddels steeds minder per schuit en steeds meer met de vrachtauto. De nieuwe straat werd dus breed. En de gevels die we hier zien, zijn vooral zijgevels van oudere panden die toevallig zichtbaar werden door die verbreding. Plus een aantal voorgevels van na 1916. In veel van de nieuwe gevels herken je de stijl van de jaren 1920 of zelfs de jaren 1930. Het lijkt erop dat het bouwen van nieuwe panden geen haast had, nadat de straat eenmaal was aangelegd.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Op een foto van rond 1920 is de hoefsmederij van J.P.J Besteman te zien. En even verderop een zaak in landbouwwerktuigen. Twee zaken die verbonden waren aan het boerenbedrijf en die blijkbaar graag in de buurt van het Waagplein zaten. Het smalle strookje grond op de hoek van de Gedempte Nieuwesloot en de Marktstraat was op dat moment nog niet bebouwd.

Dat smid Besteman meer in zijn mars had dan het beslaan van paarden, liet hij zien door het uitgebreide smeedwerk aan de nieuwe gevel aan de Marktstraat. Er zijn geen bouwtekeningen van dit hoekpand bewaard, dus we weten we niet wie de ontwerper was. Maar grote kans dat Besteman zelf bepaalde, hoe de gevels eruit kwamen te zien. Tegenwoordig noemen we deze expressionistische bouwstijl Amsterdamse School. Besteman gaf hier zijn visitekaartje af in de vorm van smeedwerk. Er kwamen niet alleen kunstige hekwerken langs het dakterras, maar ook rijk gesmede vlaggenmasthouders aan de gevel. Welke vlaggen zou de smid hier gehesen hebben?

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Verdwenen loophek

Over het verdwenen loophek. En het onderbroken ritme van de witgeschilderde hekpunten van begraafplaats Sint Barbara.

Gietijzeren balkonhekken

Na de opheffing van de lijnbanen kwam in de Alkmaarse binnenstad een flink stuk aantrekkelijke bouwgrond vrij. Hier werd eind negentiende eeuw een wijk gebouwd met huizen van verschillende grootte, voor de gegoede burgerij.