Mariaklok Dominicuskerk kan na veertig jaar weer luiden
Nieuwe plek op Algemene Begraafplaats Alkmaar
Het was een lang gekoesterde wens van stadsbeiaardier Christiaan Winter. De Mariaklok uit de voormalige Dominicuskerk aan de Laat, weer in gebruik nemen. Die wens ging op 19 december 2025 in vervulling op de Algemene Begraafplaats in Alkmaar. Klokken- en Kunstgieterij de Reider uit Finsterwolde maakte een klokkenstoel én een klepel. De klok kan op aanvraag worden geluid bij een uitvaart. En daarnaast bij dodenherdenking op 4 mei en met Allerzielen, op of rond 2 november.
De Dominicuskerk, die tot 1984 aan de Laat stond, had drie luidklokken. Die waren trouwens nog niet eens zo heel oud. Ze zijn gegoten na de Tweede Wereldoorlog, in 1949. De eerdere luidklokken uit 1922 waren in 1943 door de bezetter gevorderd. En waarschijnlijk zijn ze omgesmolten tot wapentuig. De klokkengieter was Petit & Fritsen uit Aarle-Rixtel. En de drie klokken kregen de namen Maria, Dominicus en Laurentius. Die laatste twee, waren het kleinst. En deze kleinere klokken kregen al een jaar vóór de sloop van de Dominicuskerk een nieuwe bestemming. Sindsdien staan ze op het kerkgebouw De Blije Mare in Alkmaar-Noord.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Jarenlang stond hij voor de Domus
De Mariaklok bleef dus achter. Jarenlang stond hij vóór de ingang van winkelcentrum Domus, op de plek waar eens de Dominicuskerk stond. De klok weegt zo’n 400 kilo, een vrachtje dus dat je niet zomaar meeneemt. Maar toch was de Gemeente Alkmaar bang dat de klok op een dag gestolen zou worden. Vandaar dat hij in 2012 mee ging naar de opslag van aannemersbedrijf De Boorder en Koreman.
De drie klokken hebben elk een andere klank (a, c en d). En samen vormden ze de eerste drie tonen van de Gregoriaanse melodie van de hymne Te Deum. De Mariaklok heeft slagtoon A1 en is daarmee een middelgrote klok.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Moeder laat ons hopen.
Doe de hemel open.
Als een kind dat vraagt en vleit
zoekt de ziel God’s eeuwigheid.
Luidklokken op begraafplaatsen
Klokgelui wordt vaak geassocieerd met plechtige, en soms ook religieuze evenementen. Zo wordt bijvoorbeeld de dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte in Den Haag door klokgelui ondersteund. Ook veel begraafplaatsen in ons land hebben een luidklok. Die is dan meestal opgehangen in een eenvoudige klokkenstoel. De klok kan dan op verzoek bij een uitvaart worden geluid. Sinds gisteren heeft dus ook de Algemene Begraafplaats aan de Westerweg zo’n klok.
De Boorder en Koreman, die de afgelopen jaren op de klok heeft gepast, maakte de fundering. En klokkengieter Simon Laudy van Klokkengieterij de Reider uit Finsterwolde maakte de stalen klokkenstoel. En ook de klepel, want die was niet bewaard gebleven.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Eerst nog een geluidsonderzoek
Tijdens de voorbereidingen ontvingen 42 adressen rond de begraafplaats een brief. Gevraagd werd wat zij vonden van het idee om de klok op de begraafplaats te plaatsen en hem te luiden bij uitvaarten. Niet alle omwonenden vonden dat een goed idee en uiteindelijk was er één officieel bezwaar. Uit de reacties kwam het voorstel om eerst geluidsmetingen in de buurt te doen.
Overigens vallen kerken en begraafplaatsen buiten de gebruikelijke geluidsregels. Ook voor het luiden van klokken tijdens bijeenkomsten gaan de gebruikelijke geluidsregels niet op. Dat betekent dat het volgens de regels al toegestaan was om de klok te luiden. De gemeente wilde ondanks dat toch graag het onderzoek uitvoeren, zodat voor de buurt duidelijk zou worden hoe hard de klok klinkt.
Dat gebeurde in januari en inmiddels zijn de resultaten bekend. De metingen laten zien dat bij de dichtstbijzijnde woningen een niveau van ongeveer 73 decibel wordt bereikt. Omdat voor dit soort klokken geen algemene normen gelden, zijn de metingen vergeleken met de algemene normen die gelden voor geluid. De 73 decibel ligt iets boven de standaardnormen van 70, maar die zijn in dit geval dus niet van toepassing. Ook is duidelijk afgesproken hoe vaak en hoe lang de klok mag luiden. Al deze informatie is gedeeld met omwonenden, zodat zij weten waar ze aan toe zijn.
Mariaklok klinkt vanaf 6 april
De Mariaklok kan vanaf 6 april 2026 geluid worden. Dat mag overdag bij uitvaarten en dat gebeurt alleen op aanvraag. De klok zal dan maximaal 2 minuten achter elkaar geluid worden, terwijl de overledene naar de laatste rustplaats wordt begeleid. Dit mag maximaal vier keer per week en maximaal 2 keer per dag. Daarnaast kan ’s avonds op twee dagen in het jaar maximaal 5 minuten worden geluid. Op 4 mei, voordat om 20:00 uur het stiltemoment start. En tijdens Allerzielen op of rond 2 November, op één moment tussen 18:00 en 20:00 uur.
