Glaslatten met ronde hoekjes

Detail op dinsdag

6 oktober 2026

Aan de Oudegracht 215 in Alkmaar staat een woonwinkelhuis met een stijlvolle Art Deco winkelpui. Het pand werd in 1938 ontworpen door architect Zuurbier, voor dameskapsalon Maison Hulzebos. In de winkelpui zie je op verschillende plekken afgeronde hoeken: in de hoofdvorm van de luifel en in het etalagekozijn.

De loden dakbedekking van de luifel versterkt de omlijsting met een extra rand die ook bolrond is. De afgeronde vorm van de hardhouten etalagekozijnen zie je ook terug in de glaslatten om de ruiten. Voor de binnenhoeken werden aparte gestoken kwartronde hoekstukjes gemaakt, waarmee de ronding in feite wordt afgemaakt. Alle houten onderdelen van de winkelpui zijn gemaakt van mahonie. Dat is een houtsoort die je voor dit doel in Alkmaar maar weinig tegenkomt.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Door de heldere compositie van vlakken en vormen en het gebruik van eigentijdse materialen werd het een heel moderne pui. Dat zal de modebewuste klant van toen hebben aangesproken. De winkelpui werd dan ook niet voor niets opgenomen in het jubileumboek van de Historische Vereniging Alkmaar ‘100 historische winkelpuien’.

Het goed monteren van een knier is trouwens nog niet zo  makkelijk. Vandaar dat de geschroefde scharnieren destijds al snel populair werden. Het afhangen van een deur aan knieren is een hele kunst, die vrijwel verloren is gegaan. Om dit voor elkaar te krijgen, wordt een taps toelopende sleuf gehakt in zowel het kozijn als in de deur. Dat gebeurt met een speciale beitel, en de sleuf moet exact op de goede plek zitten. Want een knier naderhand iets verzetten kan niet. Als je een oude restauratietimmerman op zijn praatstoel wilt krijgen, moet je eens achteloos het woord ‘knierenbeiteltje’ gebruiken. Benieuwd of zijn ogen gaan glimmen…

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Potjesgoud

Je kent het vast, dat winkelpand op de hoek Luttik Oudorp-Achterdam-Kooltuin, met aan drie kanten etalageruiten. Het is een opmerkelijk pand, in verschillende opzichten.

Ventilatieraam boven winkeldeur

In Alkmaar is een mooie verzameling originele winkelpuien bewaard gebleven. Sinds de negentiende eeuw is een symmetrische indeling favoriet. Met de winkeldeur in het midden, en links en rechts een etalageraam.

Geventileerde winkelruit

Pand aan de Rechtestraat 63 in De Rijp. In de houten onderdorpel van het rechter schuifraam zijn afwisselend ventilatiesleuven en ventilatiegaten aangebracht.

Subtiel tegelwerk

Het gebouw aan de Helderseweg 32 in Alkmaar, waar de Pinkstergemeente haar bijeenkomsten houdt, werd zeventig jaar geleden gebouwd als regionale vestiging van de Nederlandse Wolfederatie.