Bakken en braden
Vondst op vrijdag
31 juli 2026
In twee eerdere afleveringen van deze rubriek besprak Guus al een paar grapes: Aardewerk kookpotten op drie pootjes. Ook vandaag gaat het over hoe er een paar eeuwen geleden werd gekookt. Inclusief een experimentje…
We blijven nog even bij het thema kookpot, al staat er dit keer wel wat anders op het menu. En over menu gesproken… Ook wij vragen ons vaak af wat we vandaag weer eens zullen klaarmaken. En hoe we ervoor zorgen dat het eten niet aanbrandt, maar precies goed wordt bereid.
De grapes die ik op vrijdag 10 juli besprak, konden op de haardvloer worden neergezet. Tussen de gloeiende as of er juist nog tegenaan, als de kans bestond dat het te hard ging. Maar hoe kon je een stuk vlees of een visje braden boven hout- of turfvuur? Met wat voorbereiding zou dat wel kunnen op een haardvloer. Maar veel makkelijker gaat het boven een komfoor…
En ook daar hebben we veel voorbeelden van in ons depot. Voor deze aflevering van Vondst op Vrijdag selecteerde ik een paartje uit een opgraving achter Doelenstraat 9. Daar werden twee komfoors in 2011 gevonden in een beerput. De meeste vondsten uit die put kwamen uit de periode rond het einde van de zeventiende tot de eerste helft van de achttiende eeuw.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Boven zo’n komfoor kon je nog flink variëren in baktemperatuur door de hoeveelheid kooltjes die je erin deed.
Om een beeld te krijgen van hoe dat er nu uitzag in het echt, hebben we met de hulp van AI een afbeelding laten maken. In een sfeertje zoals het er toen uitgezien kan hebben. Bijzonder wat er allemaal mogelijk is, nietwaar!? Al vliegt het gebruikte model hier en daar nog wel wat uit de bocht. We zullen niet verklappen wat wij gezien hebben aan verschillen met de werkelijkheid. Wij zijn heel benieuwd wat jou opvalt…
Vondst op vrijdag wordt samengesteld door Guus van den Berg, archeoloog team Erfgoed, gemeente Alkmaar.
Bekijk hier alle ‘Vondsten op vrijdag’
Een grape van de stort
Miniatuur serviesgoed
