Gewassen grindbeton

Detail op dinsdag

14 april 2026

Bij gewassen grindbeton denken we al gauw aan de jaren zeventig van de vorige eeuw. Toch is dit materiaal al een stuk ouder. Dat kun je bijvoorbeeld zien bij basisschool De Kring. Het rooms-katholieke scholencomplex aan de Koornlaan in Alkmaar, gebouwd in 1927. Daar besloot de Haagse architect Nic. Molenaar jr. de betonnen liggers en lateien in de gevel niet te bedekken maar gewoon in het zicht te laten.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Om het gewenste effect te bereiken, werd de betonbekisting voor het storten ingesmeerd met een bindingsvertrager. Dit om ervoor te zorgen dat de beton aan de oppervlakte niet hard werd. Hoe dat precies werd gedaan, is niet terug te vinden. Maar het kan bijvoorbeeld door papier in suikerwater te drenken en dat aan de binnenkant van de bekisting te plakken. Na het ontkisten kon je dan de niet hard geworden cementhuid wegspuiten. En zo werden de grindkorrels, waarmee het beton ‘gevuld’ was, zichtbaar aan het oppervlak. De vorm en de kleur van de gebruikte grindkorrels bepalen zo het uiterlijk. En misschien vonden ze deze nieuwe toepassing van dit materiaal in die tijd wel net zo mooi als het duurdere natuursteen…

Dit detail is uitgelicht door Anne Pauptit, monumentenadviseur team Erfgoed, gemeente Alkmaar.

Basisschool De Kring

Deze Rooms-katholieke school is gebouwd in opdracht van Onze-Lieve-Vrouwestichting te Amersfoort dat eerder het zusterklooster aan de Oudegracht 214-216 liet bouwen. Hier kwam de St. Theresia-kleuterschool (nr. 4) en de daar tegenover gelegen St. Agnesschool voor meisjes (nr. 2). De eerste steen ziet u rechts naast de hoofdingang van de voormalige meisjesschool.

Basisschool De Kring muurschildering (dependance)

Deze voormalige jongensschool uit 1928 is deel van een complex van drie gebouwen: de Sint Aloysiusjongensschool, geleid door de Broeders van Saint Louis, aan de overzijde de Sint Agnesmeisjesschool en links daarvan de Sint Theresiakleuterschool van de Zusters van Amersfoort.

Een fijn gedetailleerde stadsvilla

Sinds de aanleg rond 1908 is de Nassaulaan een van de meest geliefde woonstraten in Alkmaar. Bergense architect Jan C. Leijen ontwierp in 1916 een woonhuis in traditionalistische stijl.

Een overdadige entreepartij

In 1937 mocht de Alkmaarse architect Jan Bos een bestaand woonhuis aan de Kennemerstraatweg 73 verbouwen. Dat gebeurde in opdracht van mr. Hofstee van een bekende verzekeringsmaatschappij, die ook de opdrachtgever was voor de bouw van ‘t Hooge Huys.