Student Bouwkunde analyseert De Groene Zwaan in De Rijp
“Een gebouw met symmetrische elementen dat je eenvoudig anders in kunt delen!”
Opnieuw zijn studenten Bouwkunde van Hogeschool InHolland aan de slag gegaan met gebouwen in de gemeente Alkmaar, in samenwerking met de gemeente. Deze keer bestudeerden studenten verschillende buurthuizen in de gemeente. De resultaten werden in februari gepresenteerd in theater De Vest. Wethouder Jan Hoekzema ontving een dik boek met alle tekeningen. Zoals die van Lara Schutijser. Deze Bouwkundestudente bestudeerde in haar derde jaar De Groene Zwaan in De Rijp. Een monumentaal gebouw dat nu gebruikt wordt als cultureel centrum. Als extra opdracht ontwierp ze een paviljoen voor in de tuin…
In de bundel die werd uitgereikt aan de gemeente worden per onderzocht buurthuis de kenmerken van het gebouw genoemd, de bouwkundige status plus een mogelijk onderhoudsplan. Daarnaast wordt inspiratie aangereikt voor eventuele transformatie van het gebouw.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
De Groene Zwaan in De Rijp.
De Groene Zwaan in De Rijp.
De Groene Zwaan in De Rijp.
De Groene Zwaan in De Rijp.
Blij met De Groene Zwaan
In deze samenwerking met de gemeente Alkmaar krijgt elke deelnemende student een gebouw toegewezen door de docent. Voor Lara Schutijser was dat De Groene Zwaan in De Rijp: “Ik was één van de weinigen met een echt oud gebouw. Mijn interesse ligt vooral bij oude gebouwen, dus ik was hier heel blij mee!”
De Groene Zwaan is in 1788 gebouwd. Het is een paar keer gerenoveerd, in onder andere 1927 en 1970 en 2018. In 1969 werd het gebouw eigendom van de stichting de Groene Zwaan en sindsdien is het een cultureel centrum dat nog altijd druk bezocht wordt.
Kun je iets vertellen over jouw opdracht?
“Eerst heb ik een ontwerpanalyse gemaakt. Dan kijk je naar de omgeving en naar het gebouw zelf en naar de ontwerpprincipes die daarbij kwamen kijken. Dit gebouw was vroeger een Lutherse kerk. Dat zag je ook nog wel aan de stijl. De kerk past het beste bij een classicistische bouwstijl. Die staat bekend om de symmetrische vormen, een strakke sobere gevel met natuursteen. Dit gebouw is trouwens niet helemaal symmetrisch en daarom niet volledig classicistisch.
De architectuur van de groene zwaan toont een harmonische ordening, zoals dat heet. Het gebouw is opgesplitst in drie elementaire basisvormen. Dat zijn eigenlijk de drie huisjes die je aan de straat ziet, die samen één gebouw vormen. Dit doet denken aan het Horta-huis in Brussel, waar symmetrie in de gevel aanwezig is, maar niet in de plattegrond. De vrije compositie biedt flexibiliteit. Je kunt het gebouw eenvoudig anders indelen als je het een andere functie wilt geven. En dat sluit aan bij het Schröderhuis, dat ook ontworpen is met het oog op functionele aanpasbaarheid.”
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Constructieve oprechtheid
“De constructie is in eerste instantie onzichtbaar maar is wel te zien in de doorsnede. En dat wijst op constructieve oprechtheid. Dat betekent dat de constructie zichtbaar is in de gevel. Zo kun je onderscheiden welke materialen constructief is en welke gebruikt zijn voor de afwerking. De constructie bij de bar bijvoorbeeld, is niet verstopt achter een afwerkwand. Dit aspect is vergelijkbaar met de Koopmansbeurs in Amsterdam, waar de constructieve elementen duidelijk zichtbaar zijn en het ontwerp de ruimte versterkt.
Het gebruik van basisvormen in een nieuwe context doet denken aan de ideeën van Aldo Rossi. Die stelt dat gebouwen in de stad symbolische vormen zijn die de identiteit van een plaats versterken.”
Ben je zelf gecharmeerd van het gebouw?
“Ja, ik vond het wel echt een mooi gebouw! Vooral met die oude materialen en versieringen die er nog in zitten. Die wilde ik ook graag meenemen in het paviljoen dat ik daarna mocht ontwerpen als tweede opdracht, voor het vak Concept Ontwerp. Daarbij keek je eerst naar de omgeving, het hele dorp De Rijp. En dan moest je drie uitgangspunten verzinnen voor een ontwerp.
Ik had een paviljoen bedacht dat zou dienen als informatiepunt. Met informatie over De Rijp en over het gebouw zelf. Daarbij heb ik verschillende elementen uit het oorspronkelijke ontwerp laten terugkomen. Zoals die torentjes van het middelste gebouw, en ook een roosvenster. Maar ik heb het wel iets meer open ontworpen, zodat het ook wat toegankelijker is. Toegankelijkheid ook één van mijn drie basisprincipes is in het ontwerp. Samen met de functie informatiepunt en dat het onopvallend moest zijn in de omgeving.”
Is het de bedoeling dat het wordt uitgevoerd?
“Op zich niet, dit is gewoon een oefening. Maar ze vroegen wel of ik het ontwerp wilde doorsturen.”
En, kreeg je een goeie beoordeling?
“Ja, voor beide opdrachten kreeg ik ruim een 8. Maar ik vind het ook allebei erg leuke vakken. Je kunt er goed je creativiteit in kwijt.”
Inmiddels ben je bijna aan het eind van je vierde jaar. Wat zijn de plannen?
“Ik wil graag eerst doorstuderen. Architectuur aan de TU van Delft. Het was nu een keuzevak, maar dus echt wel een goeie keuze! Ik heb ontdekt dat ik ontwerpen het interessantst vind. En dan lijkt het mij het leukst om me bezig te gaan houden met oude gebouwen en bijvoorbeeld herbestemmingen te doen.”
Studenten Bouwkunde van InHolland opnieuw aan de slag met gebouwen in de gemeente Alkmaar
Studenten Bouwkunde kijken naar gebruik kerken voor toekomst
