Boek over de Koude Oorlog
Schuilen voor de atoombom in Alkmaar
Schuilen voor de atoombom in Alkmaar. Dat is de titel van een boek over de Koude Oorlog, geschreven door Rutger Noorlander en Colette Cramer, in opdracht van de gemeente Alkmaar. Gisteren ontving wethouder Lars Ruiter het eerste exemplaar uit handen van Leen Spaans, van de Stichting Alkmaarse Historische Publicaties, die het boek uitgeeft. Dat gebeurde in de Prinsenzaal van het stadhuis, tijdens een presentatie van het boek, inclusief paneldiscussie met de schrijvers en Mark Alphenaar van Regionaal Archief Alkmaar, die onder meer gespecialiseerd is in dit onderwerp.
In de zomereditie van Erfgoedmagazine Alkmaar, die in augustus verschijnt, volgt een uitgebreid interview met de auteurs. En op Open Monumentendag 2026, zaterdag 12 september, kun je ze ontmoeten. Ze geven dan rondleidingen aan kleine groepjes in de atoombunker van de voormalige telefooncentrale aan de Koelmalaan. Houd het programma van Open Monumentendag Alkmaar in de gaten voor gratis tickets (vanaf de tweede helft van augustus).
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
‘Schuilen voor de atoombom in Alkmaar’. Geschreven door Rutger Noorlander en Colette Cramer, in opdracht van de gemeente Alkmaar.
Een grotendeels verborgen hoofdstuk
Hun rijk geïllustreerde boek brengt een grotendeels verborgen hoofdstuk uit de Alkmaarse geschiedenis tot leven. Onder de stad blijken nog altijd bunkers, schuilplaatsen en commandoposten uit de Koude Oorlog aanwezig te zijn. Veel daarvan zijn nauwelijks bekend bij het grote publiek.
Aan de hand van deze bijzondere plekken laten de auteurs zien hoe Nederland zich tijdens de Koude Oorlog voorbereidde op een mogelijke atoomoorlog. In de periode van internationale spanningen tussen Oost en West hield de overheid serieus rekening met een aanval waarbij ook kernwapens ingezet konden worden. Daarom ontstond een uitgebreid netwerk van beschermde onderkomens, bedoeld om het land in crisistijd bestuurbaar te houden.
Een belangrijke rol voor Alkmaar
Alkmaar speelde hierin een opvallend belangrijke regionale rol. Het boek beschrijft de geschiedenis, functie en onderlinge samenhang van de Alkmaarse bunkers en commandoposten, en laat zien wat daarvan vandaag nog zichtbaar is. Historisch onderzoek wordt daarbij gecombineerd met veel beeldmateriaal en verhalen uit de regio.
Juist nu internationale spanningen opnieuw voelbaar zijn, krijgt dit erfgoed ook een actuele lading. Verhalen over schuilplaatsen, noodvoorzieningen en dreiging blijken ineens minder ver weg dan lange tijd gedacht werd. Daarmee vormt het boek niet alleen een inkijk in een verborgen verleden, maar ook een tastbare herinnering aan het belang van vrede.
Het boek is verkrijgbaar via de boekhandel en via Uitgeverij Verloren voor €29,-.
Op de hoogte blijven?
Meld je aan voor onze nieuwsbrief. Met drie keer per jaar met het digitale Erfgoed Magazine Alkmaar. Een week voor het Open Monumentendagweekend het volledige programma. En enkele keren per jaar de meest actuele erfgoednieuwtjes.
