Ontdek de verhalen achter de qr-codes
De zweetvoeten van Maartje Bos en andere verhalen
Bij steeds meer panden in de gemeente Alkmaar zie je bordjes verschijnen met een aansprekende korte tekst en een qr-code. Via de qr-code ontdek je veel meer over het monument en de mensen die er ooit gebruik van maakten. Via foto’s, filmpjes en verhalen. Zoals bijvoorbeeld het verhaal van het weesmeisje Maartje dat je kunt lezen als je de qr-code scant op het gevelbordje van Museum In ’t Houten Huis in De Rijp.
In het houten huis aan de Tuingracht 13 in de Rijp zit nu een oudheidkundig Museum. Met de toepasselijke naam Museum in ’t Houten Huis. Maar vanaf het midden van de achttiende eeuw tot in 1965 was dit het ‘Gemeene wees- en armenhuis’. In een artikel in de Rijper Courant in 1925, maken we kennis met Maartje Bos. Die door haar ‘Rijper zweetvoeten’, het te snel verslijten van haar kleding én haar voorliefde voor lezen, niet in staat bleek een baan te houden.
Aan de hand van verschillende brieven lees je hoe de verschillende weesmeesters en werkgevers hun best deden om dit weesmeisje een goede toekomst te geven.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
geleverde gevelbordje voor Museum In ‘t Houten Huis.
Weeskinderen met de weesvader en -moeder en
regenten bij het weeshuis in De Rijp. De foto is gemaakt in 1886. Het kan goed zijn dat Maartje hier tussen staat. Foto: Oudheidkundige Vereniging Het Schermereiland.
Geschikt om in dienst te gaan
De eerste brief is van 7 november 1886. Geschreven door M.W. Scheltema, bestuurder van de “Maatschappij tot opvoeding van Weezen in het Huisgezin”. Hij schrijft de brief aan J. Visser, waarschijnlijk de weesvader van het Gemeene Wees- en Armenhuis van De Rijp.
Vervolgens is er een briefwisseling met onder andere enkele werkgeefsters. In één van de brieven staat dat Maartje nieuwe kleding nodig heeft. De weesmoeder in het weeshuis maakte de hemden en broeken al met opzet te groot. Maar Maartje groeide er al heel snel uit. Volgens haar eerste werkgever, mevrouw Hoogenraad, versleet ze haar kleding ook nogal snel. “Bij mijn laatste bezoek aan mevrouw Hoogenraad klaagde deze dame zeer over de slordigheid van Maartje,” zegt Scheltema in zijn brief, “maar ook over het verwaarlozen van haar kleding en het spreken van onwaarheid”.
In de periode die volgt gaat Maartje van werkgeefster naar werkgeefster. Maar steeds zonder succes. Ze blijkt last te hebben van Rijper zweetvoeten, wat dat ook mag zijn. En ze heeft elke vier weken nieuwe schoenen nodig. Ook heeft ze een ‘vreemde hartstocht’. Maartje hield van lezen. Volgens meneer Scheltema een “vreemd verschijnsel voor iemand uit haar stand”.
Alle goede bedoelingen om Maartje verder op weg te helpen, lopen uit op niets. En uiteindelijk wordt Maartje weer opgevangen in het Weeshuis.
Lees het hele verhaal op de pagina van Museum In ‘t Houten Huis.
Ook op Open Monumentendag
Lang niet alle interessante panden in de gemeente Alkmaar hebben een gevelbordje. Maar wel alle monumenten die meedoen aan Open Monumentendag, hebben een eigen pagina op de website. Met in de meeste gevallen ook een heleboel extra informatie. Daarom tref je in het Open Monumentendagweekend bij elk pand dat je binnenkomt, kleine kunststof staanders aan met de qr-code naar de juiste pagina.
Op de hoogte blijven?
Meld je aan voor onze nieuwsbrief. Met drie keer per jaar met het digitale Erfgoed Magazine Alkmaar. Een week voor het Open Monumentendagweekend het volledige programma. En enkele keren per jaar de meest actuele erfgoednieuwtjes.
Erfgoed Magazine Alkmaar 76 zomereditie
Monumenten op de kaart
Museum In ‘t Houten Huis
