Terug naar het overzicht

De Pinksterbruid van Schermerhorn

5 maart 2026
Deel via:
Terug naar de verhalen over de Grote Kerk Schermerhorn

Op een schets van rond 1735 zie je een bijzonder tafereel in Schermerhorn. Vier meisjes dragen samen de Pinksterbruid, terwijl dorpsbewoners van alle kanten toestromen om haar te bewonderen. Op de achtergrond staat duidelijk de Grote Kerk van Schermerhorn. De tekening laat niet alleen het oude straatbeeld van het dorp zien, maar ook hoe belangrijk de traditie was van de Pinksterbruid, ook wel Pinksterblom genoemd.

Tegenwoordig kennen we Pinksteren vooral als christelijk feest. Kort gezegd vieren christenen dan dat de Heilige Geest na de dood van Jezus, neerdaalde op de apostelen. Dat waren de twaalf belangrijkste leerlingen van Jezus. Volgens het verhaal verscheen de Heilige Geest als tongen van vuur op de hoofden van de apostelen. Die spraken vervolgens spontaan allerlei talen en ze kregen de opdracht om de boodschap van God te verspreiden over de hele wereld. We vieren Pinksteren op de vijftigste dag na Pasen. Dat komt terug in de naam van het feest, want Pinksteren komt ook van het Griekse woord ‘pentekoste’ wat vijftigste (dag) betekent.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Gravure van Marcus Gheeraerts en Jan Sadeler gemaakt tussen 1560 en 1600. We vieren Pinksteren op de vijftigste dag na Pasen. Dat komt terug in de naam van het feest, want Pinksteren komt ook van het Griekse woord ‘pentekoste’ wat vijftigste (dag) betekent. Rijksmuseum Amsterdam.
Bladmuziek met een liedje over de Pinksterblom.
Afbeelding van een processie met een vrouw, staande op een draagbaar, gedragen door vier vrouwen.
Gravure uit 1732 van ‘Pinxter Blom tot Schermerhorn’. Pinksterbruid tot Schemerhorn

Traditionele voorjaarsfeesten

Al eeuwenlang worden door heel Nederland voorjaarsfeesten gevierd.  Waaronder dus het uitkiezen van de Pinksterbruid of Pinksterblom. Tijdens dit feest is elk huwbaar meisje een mei-bruid, maar het mooiste meisje uit het dorp werd bekroond tot de Pinksterblom of Pinksterbruid. Zij werd in het dorp rondgedragen en werd flink uitgedost met zilveren sieraden en bloementooi. De inwoners droegen graag bij door bijvoorbeeld versieringen te schenken. Alles in de hoop op een overvloedige oogst.

Bij de traditie van de Pinksterbruid hoorde ook een lied. Maar de tekst van het lied kon per woonplaats verschillen. En hoewel veel oude voorjaarsfeesten verdwenen zijn, bestaat de traditie van de Pinksterbruid op sommige plekken nog steeds. Vooral in het oosten en zuiden van Nederland en op de Waddeneilanden wordt het feest nog gevierd. Sinds 2014 staat de traditie officieel in het register van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. Eén ding is alleen wel veranderd: het ronddragen van één gekozen bruidje is er niet meer bij. Tegenwoordig kunnen alle kinderen die het leuk vinden, zich aanmelden om Pinksterbruid te zijn.

Prent door B. Picart uit 1732. Op de achtergrond de Grote Kerk van Schermerhorn vanuit het westen. "Coutume observée ... Schermerhorn ... la pentec"te", de 'pinksterblom', een meisje versierd met bellen en sieraden, wordt door vier andere meisjes op draagbaar rond gedragen. In haar rechterhand heeft zij een zilveren kommetje en in haar linker een fluitje waarop zij fluit als zij de giften van de publiek in ontvangst neemt. Links en rechts een drom toeschouwers. Op de achtergrond de kerk van Schermerhorn vanuit het westen. Rechts de herberg 'De Prins', met opvallend uithangbord.
Prent door B. Picart uit 1732. Op de achtergrond de Grote Kerk van Schermerhorn vanuit het westen. “Coutume observée … Schermerhorn … la pentec”te”, de ‘pinksterblom’, een meisje versierd met bellen en sieraden, wordt door vier andere meisjes op draagbaar rond gedragen. In haar rechterhand heeft zij een zilveren kommetje en in haar linker een fluitje waarop zij fluit als zij de giften van de publiek in ontvangst neemt. Links en rechts een drom toeschouwers. Op de achtergrond de kerk van Schermerhorn vanuit het westen. Rechts de herberg ‘De Prins’, met opvallend uithangbord.

Grote Kerk Schermerhorn

Verhalen over de Grote Kerk Schermerhorn

Het laatste nieuws