Schatten van de verdwenen kastelen
Bijzondere bodemvondst
In de Oudorperpolder, waar je nu een groene oase vindt, stonden vroeger twee kastelen: De Nieuwburg en De Middelburg. Van deze indrukwekkende bouwwerken is bovengronds vrijwel niets meer terug te zien. Onder de grond bleven echter bijzondere sporen bewaard. In het Archeologisch Depot aan de Bergerweg staat een hele kast vol vondsten uit die tijd. Twee daarvan springen direct in het oog: een strijdhamer en een bronzen signaalhoorn.
Beide voorwerpen werden in 1971 opgegraven bij de resten van kasteel De Nieuwburg en waren de afgelopen drie jaar te zien in Kasteel Radboud. Nu zijn ze weer terug in Alkmaar.
Strijdhamer
De strijdhamer werd gevonden tussen de verkoolde resten van de toegangsbrug. Onze archeologen vermoeden dat hij is achtergebleven tijdens de verwoesting van het kasteel in 1517, toen het leger van Grote Pier door West-Friesland trok en de kastelen in Oudorp aanviel. Ondanks zijn bescheiden formaat was het een geducht wapen. De ribbels op de kop zorgden voor extra grip op een metalen harnas en de punt bovenop kon flinke schade aanrichten. Opvallend zijn ook de twee dierfiguren op de hamerkop. Zijn het griffioenen, herten of leeuwen? Zelfs de archeologen zijn het daar nog niet over eens.
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Signaalhoorn
De bronzen signaalhoorn werd gevonden in de gracht langs de voorburcht. Hij is vrijwel compleet en doet zelfs na ruim vijfhonderd jaar nog waarvoor hij ooit werd gemaakt. Tijdens de voorbereiding van een tentoonstelling in Kasteel Radboud werd uitgeprobeerd of de hoorn nog geluid gaf. En inderdaad: met de juiste techniek klinkt er nog altijd een krachtige toon uit. Waarschijnlijk werd de hoorn gebruikt om signalen uit te wisselen tussen De Nieuwburg en De Middelburg, die dicht bij elkaar lagen en elkaar zo konden waarschuwen voor gevaar.
Deze twee vondsten vertellen samen het verhaal van een roerige periode uit de Alkmaarse geschiedenis. Als tastbare herinneringen aan de mensen die hier leefden, werkten en vochten. Meer dan vijf eeuwen later brengen ze het verdwenen kasteelleven weer verrassend dichtbij.
(Dit is een combinatie van twee afleveringen van Vondst op Vrijdag)
Maartje Kramer, depotbeheerder archeologisch centrum
(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)
Strijdhamer en signaalhoorn te zien op Open Monumentendag
Benieuwd naar deze bijzondere bodemvondsten? Op zaterdag 12 september zijn de strijdhamer en de signaalhoorn te bewonderen op de Erfgoedmarkt in de Grote Kerk. En mocht je ter plekke ideeën krijgen over de betekenis van de figuren op de strijdhamer? Dan nodigen we je van harte uit die met ons te delen.
Tip
Bezoek op 12 september ook het voormalige kasteelterrein van De Nieuwburg in Oudorp. Daar brengen een middeleeuws kampement, ridderworkshops, demonstraties en een audiotour het kasteelleven van toen weer tot leven.
