Voel de historie tijdens de 40e editie van Open Monumentendag

86 monumenten open en van alles te beleven!

Historie leeft onder de inwoners van Alkmaar. Dat blijkt ook uit een peiling die de gemeente vorig jaar deed onder inwoners. Zij geven aan dat historie belangrijk is voor hun woonplezier. Dat herkenbare gevoel van thuiskomen tussen oude gevels, bruggen, kerktorens, molens en dijken. En wanneer kun je dat beter ervaren dan in het weekend van Open Monumentendag? Op 12 en 13 september gaan er maar liefst 86 monumenten open. En kun je twee dagen lang luisteren naar verhalen en plekken ontdekken waar je het bestaan niet van wist.

Bijna 1600 monumenten telt de gemeente Alkmaar. Die geven sfeer aan de binnenstad en de pittoreske dorpen. Misschien vraag jij je ook wel eens af, als je er langs loopt, welke verhalen zich hier hebben afgespeeld. Wie hier ooit woonden, werkten of naar de kerk gingen. Op Open Monumentendag kun je binnenstappen in een wereld die normaal gesloten blijft. Dit jaar alweer voor de veertigste keer!

Zaterdag 12 september

Op zaterdag 12 september zijn 62 monumenten open in Alkmaar, Oudorp en Koedijk. Dé kans om eindelijk eens dat ene hofje binnen te lopen of een kijkje te nemen in een molen. In verschillende kerken klinkt live muziek en op andere plekken vertellen vrijwilligers en bewoners over de geschiedenis van hun gebouw. De glazenier laat zien hoe glas-in-lood wordt gemaakt. In verschillende monumenten zijn er exposities, workshops of optredens. En in de Grote Kerk Alkmaar is de jaarlijkse Erfgoedmarkt waar erfgoedinstanties maar ook oude ambachten zich presenteren.

Tip: Wandel door de verdwenen kastelen in Oudorp!

In Oudorp zijn ook dit jaar weer verschillende monumenten open. Maar wist je dat hier ooit ook twee kastelen stonden? Op het kasteelterrein van De Nieuwburg, kun je op 12 september het kasteelleven uit de late middeleeuwen ervaren. Met een middeleeuws kampement, workshops zwaardvechten voor kinderen en een audiotour die je meeneemt door het kasteel van toen.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Zondag 13 september

Op zondag 13 september verplaatst het programma zich naar de dorpen in de Schermer, Graft en De Rijp. Hier zijn in totaal 24 monumenten geopend. Na de drukke zaterdag, draait het tempo hier vanzelf wat omlaag. Tip: pak de fiets met je gezin en maak een tochtje langs verschillende dorpen. Maak een monumentale vaartocht tussen De Rijp en Graft, bezoek het raadhuis van Grootschermer of bewonder de eeuwenoude kerkjes van Noordeinde, Zuidschermer en Stompetoren. In Schermerhorn ben je welkom in het Regthuysje, de Grote Kerk en natuurlijk het Kleinste Huisje waar je in de tuin kunt opstappen voor een vaartocht door de Eilandspolder.

Tip: Dorpsbrand in De Rijp

In 1654 was er een grote dorpsbrand in De Rijp. Twee derde van het dorp ging toen in vlammen op. Geïnspireerd door het landelijke thema ‘Veerkrachtig Erfgoed in tijden van onzekerheid’, kijken we op zondag 13 september terug op de brand. Met een boeiende expositie in de kerk en met buiten een oude brandweerspuit die kinderen mogen uitproberen…

Voor de kinderen

Ook dit jaar is het hoogkoor in de Grote Kerk Alkmaar op zaterdag 12 september weer helemaal ingericht voor de kinderen. Met allerlei toffe activiteiten. Maar ook bij verschillende monumenten worden speciale kinderactiviteiten aangeboden.

Datzelfde geldt op zondag voor de dorpen. Kom hoepelen bij het Kleinste Huisje in Schermerhorn op zondag, kom helpen blussen in De Rijp met een heuse oude brandweerspuit en koop de snoepjes die je nog kent van oma, bij het kleinste snoepwinkeltje Bram en Aagie in Graft.

(Klik op de foto voor het onderschrift. Tekst gaat verder onder de foto’s)

Praktische informatie

Zaterdag 9 september 10.00 – 17.00 uur
Alkmaar, Oudorp & Koedijk

Zondag 10 september 11.00 – 17.00 uur
Schermer, Graft & De Rijp

Volledige programma

Het wordt weer een Open Monumentendagweekend om nooit te vergeten. Het volledige programma is hier te vinden. Download hier de pdf van het blokkenschema 2026 met alle activiteiten in een overzicht.

Tip: Haal jouw papieren plattegrond en activiteitenoverzicht alvast op en plan je route. Ze zijn te vinden bij de bibliotheken, de musea, de VVV’s en in de horeca.

Gratis tickets voor activiteiten en enkele monumenten

Net als andere jaren, zijn er weer enkele monumenten in Alkmaar die je op afspraak kunt bezoeken. Zoals bijvoorbeeld het beklimmen van de Waagtoren of een rondleiding in Huize de Dieu aan de Langestraat. Hiervoor is een (gratis) ticket nodig. Ook zijn er, vanwege de verwachte drukte, verschillende activiteiten waarvoor je een gratis ticket nodig hebt. De tickets zijn te bestellen vanaf 22 augustus 10.00 uur op omdalkmaar.nl. Wees er snel bij want op is op.

Op de hoogte blijven?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief. Met drie keer per jaar met het digitale Erfgoed Magazine Alkmaar. Een week voor het Open Monumentendagweekend het volledige programma. En enkele keren per jaar de meest actuele erfgoednieuwtjes.

Murmellius en belloschool open op Open Monumentendag

Op zaterdag 12 september kun je de Belloschool in de Alkmaarse Spoorbuurt en het Murmelliusgymnasium aan de Bergerhout uitgebreid van binnen bekijken!

Erfgoed Magazine Alkmaar 76 zomereditie

De zomereditie van Erfgoed Magazine Alkmaar zit boordevol inspiratie voor Open Monumentendag. In de Grote Kerk kun je nu op ontdekkingstocht langs de graven met de Grote Zerk App.

Doopkapel Grote Kerk voor één dag geopend 

Helemaal achterin de Grote Kerk Alkmaar, links achter het grote Van Hagerbeer/Schnitger orgel, is een ruimte waar je als bezoeker nooit komt. Maar links achterin zit nog altijd de doopkapel.

Beleef het kasteelleven in de late middeleeuwen op Open Monumentendag

In de Oudorperpolder, op het voormalige kasteelterrein van de Nieuwburg, komt op Open Monumentendag het kasteelleven van de late middeleeuwen weer tot leven. Met een middeleeuws kampement op de plek van de voorburcht.

Bätz-Witte orgel Grote Kerk De Rijp gerestaureerd

Vorig jaar kon je tijdens Open Monumentendag al een kijkje nemen bij de restauratie van het monumentale orgelbalkon in de Grote Kerk van De Rijp. Inmiddels is ook het indrukwekkende orgel zelf helemaal gerestaureerd.

Open Monumentendag

Erfgoed en architectuur is dit jaar het thema van Open Monumentendag. Met als slogan: Vensters op het verleden en deuren naar de toekomst. En met voor Alkmaar nog een vleugje 450 jaar Leeghwater.

Coole kinderactiviteiten

Ook dit jaar zijn er in het Open Monumentendagweekend weer veel coole kinderactiviteiten. Samen met de monumenteneigenaren hebben we weer een leuk en leerzaam programma samengesteld.

Activiteiten Open Monumentendag

Het wordt een Open Monumentendagweekend met spetterende activiteiten voor jong en oud. Op deze pagina vind je in een lijst de activiteiten op zaterdag en op zondag. Zo vind je hopelijk snel wat jou aanspreekt.